ਦੋਹਰਾ ॥
doharaa |
DOHRA
ਏਕ ਓਰ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿ ਲਰੇ ਜਰਾਸੰਧਿ ਕੇ ਸੰਗਿ ॥
ek or sree har lare jaraasandh ke sang |
ਦੁਤੀ ਓਰਿ ਬਲਿ ਹਲ ਗਹੇ ਹਨੀ ਸੈਨ ਚਤੁਰੰਗ ॥੧੮੩੪॥
dutee or bal hal gahe hanee sain chaturang |1834|
On one side Krishna is fighting with Jarasandh and on the other side, the mighty Balram is destroying the army taking up his plough in his hand.1834.
ਸਵੈਯਾ ॥
savaiyaa |
SWAYYA
ਬਲਿ ਪਾਨਿ ਲਏ ਸੁ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਸੰਘਾਰਤ ਬਾਜ ਕਰੀ ਰਥ ਪੈਦਲ ਆਯੋ ॥
bal paan le su kripaan sanghaarat baaj karee rath paidal aayo |
Balram taking his sword in his hand killed horses, elephants and soldiers on foot and shattered the chariots
ਮਾਰਿ ਹਰਉਲ ਭਜਾਇ ਦਏ ਨ੍ਰਿਪ ਗੋਲ ਕੇ ਮਧਿ ਪਰਿਯੋ ਤਬ ਧਾਯੋ ॥
maar hraul bhajaae de nrip gol ke madh pariyo tab dhaayo |
He fell upon the group of kings and with his plough, caused all of them to run away
ਏਕ ਕੀਏ ਸੁ ਰਥੀ ਬਿਰਥੀ ਅਰਿ ਏਕਨ ਕੋ ਬਹੁ ਘਾਇਨ ਘਾਯੋ ॥
ek kee su rathee birathee ar ekan ko bahu ghaaein ghaayo |
ਸ︀ਯਾਮ ਭਨੈ ਸਬ ਸੂਰਨ ਕੋ ਇਹ ਭਾਤਿ ਹਲੀ ਪੁਰੁਖਤ ਦਿਖਾਯੋ ॥੧੮੩੫॥
sayaam bhanai sab sooran ko ih bhaat halee purukhat dikhaayo |1835|
He deprived many chariot-riders of their chariots and wounded ,many of them. The poet Shyam says that in this way Balram exhibited his bravery to the warriours.1835.
ਕ੍ਰੋਧ ਭਰਿਯੋ ਰਨ ਮੈ ਅਤਿ ਕ੍ਰੂਰ ਸੁ ਪਾਨ ਕੇ ਬੀਚ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਲੀਏ ॥
krodh bhariyo ran mai at kraoor su paan ke beech kripaan lee |
ਅਭਿਮਾਨ ਸੋ ਡੋਲਤ ਹੈ ਰਨ ਭੀਤਰ ਆਨ ਕੋ ਆਨਤ ਹੈ ਨ ਹੀਏ ॥
abhimaan so ddolat hai ran bheetar aan ko aanat hai na hee |
Balram is proudly moving in the war-arena, filled with me and taking his sword in his hand, he is not caring for anyone else
ਅਤਿ ਹੀ ਰਸ ਰੁਦ੍ਰ ਕੇ ਬੀਚ ਛਕਿਓ ਕਬਿ ਸ︀ਯਾਮ ਕਹੈ ਮਦ ਪਾਨਿ ਪੀਏ ॥
at hee ras rudr ke beech chhakio kab sayaam kahai mad paan pee |
ਬਲਭਦ੍ਰ ਸੰਘਾਰਤ ਸਤ੍ਰ ਫਿਰੈ ਜਮ ਕੋ ਸੁ ਭਯਾਨਕ ਰੂਪ ਕੀਏ ॥੧੮੩੬॥
balabhadr sanghaarat satr firai jam ko su bhayaanak roop kee |1836|
He looks like the one intoxicated with wine and filled with ire and is killing the enemies manifesting himself like the dreadful Yama.1836.
ਸੀਸ ਕਟੇ ਅਰਿ ਬੀਰਨ ਕੇ ਅਤਿ ਹੀ ਮਨ ਭੀਤਰ ਕੋਪ ਭਰੇ ਹੈ ॥
sees katte ar beeran ke at hee man bheetar kop bhare hai |
In great fury, the heads of the enemies were cut down
ਕੇਤਨ ਕੇ ਪਦ ਪਾਨ ਕਟੇ ਅਰਿ ਕੇਤਨ ਕੇ ਤਨ ਘਾਇ ਕਰੇ ਹੈ ॥
ketan ke pad paan katte ar ketan ke tan ghaae kare hai |
The hands and feet of many have been cut and there are wounds on other parts of the body of many warriors
ਜੇ ਬਲਵੰਡ ਕਹਾਵਤ ਹੈ ਨਿਜ ਠਉਰ ਕੋ ਛਾਡਿ ਕੈ ਦਉਰਿ ਪਰੇ ਹੈ ॥
je balavandd kahaavat hai nij tthaur ko chhaadd kai daur pare hai |
ਤੀਰ ਸਰੀਰਨ ਬੀਚ ਲਗੇ ਭਟ ਮਾਨਹੁ ਸੇਹ ਸਰੂਪ ਧਰੇ ਹੈ ॥੧੮੩੭॥
teer sareeran beech lage bhatt maanahu seh saroop dhare hai |1837|
Those who called themselves as powerful ones have left their places and fled and the warriors inflicted with arrows look like porcupine.1837.
ਇਤ ਐਸੇ ਹਲਾਯੁਧ ਜੁਧ ਕੀਯੋ ਉਤਿ ਸ੍ਰੀ ਬ੍ਰਿਜਭੂਖਨ ਕੋਪੁ ਬਢਾਯੋ ॥
eit aise halaayudh judh keeyo ut sree brijabhookhan kop badtaayo |
ਜੋ ਭਟ ਸਾਮੁਹਿ ਆਇ ਗਯੋ ਸੋਊ ਏਕ ਹੀ ਬਾਨ ਸੋ ਮਾਰਿ ਗਿਰਾਯੋ ॥
jo bhatt saamuhi aae gayo soaoo ek hee baan so maar giraayo |
On this side Balram waged war like this and on that side Krishna, getting enraged, knocked down anyone with a single arrow, whoever confronted him
ਅਉਰ ਜਿਤੇ ਨ੍ਰਿਪ ਸੈਨ ਹੁਤੇ ਸੁ ਨਿਮੇਖ ਬਿਖੈ ਜਮ ਧਾਮਿ ਪਠਾਯੋ ॥
aaur jite nrip sain hute su nimekh bikhai jam dhaam patthaayo |
All the army of the king that was there, he despatched it to the abode of Yama in an instant
ਕਾਹੂੰ ਨ ਧੀਰ ਧਰਿਯੋ ਚਿਤ ਮੈ ਭਜਿ ਗੈ ਜਬ ਸ︀ਯਾਮ ਇਤੋ ਰਨ ਪਾਯੋ ॥੧੮੩੮॥
kaahoon na dheer dhariyo chit mai bhaj gai jab sayaam ito ran paayo |1838|
Seeing such a fighting of Krishna, all the enemies, forsaking their endurance, ran away.1838.
ਜੇ ਭਟ ਲਾਜ ਭਰੇ ਅਤਿ ਹੀ ਪ੍ਰਭ ਕਾਰਜ ਜਾਨ ਕੇ ਕੋਪ ਬਢਾਏ ॥
je bhatt laaj bhare at hee prabh kaaraj jaan ke kop badtaae |
ਸੰਕਹਿ ਤ︀ਯਾਗ ਅਸੰਕਤ ਹੁਇ ਸੁ ਬਜਾਇ ਨਿਸਾਨਨ ਕੋ ਸਮੁਹਾਏ ॥
sankeh tayaag asankat hue su bajaae nisaanan ko samuhaae |
Those warriors who were feeling ashamed, they also now with the object of defeating Krishna, got infuriated and forsaking their hesitation and playing on their war-drums, came in front of him
ਸਾਰੰਗ ਸ੍ਰੀ ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ ਲੈ ਹਾਥਿ ਸੁ ਖੈਚ ਚਢਾਇ ਕੈ ਬਾਨ ਚਲਾਏ ॥
saarang sree brijanaath lai haath su khaich chadtaae kai baan chalaae |
ਸ︀ਯਾਮ ਭਨੈ ਬਲਬੰਡ ਬਡੇ ਸਰ ਏਕ ਹੀ ਏਕ ਸੋ ਮਾਰਿ ਗਿਰਾਏ ॥੧੮੩੯॥
sayaam bhanai balabandd badde sar ek hee ek so maar giraae |1839|
Krishna holding his bow in his hand discharged his arrows and he knocked down a hundred enemies with single arrow.1839.
ਆਸਾ ॥
aasaa |
Aasaa:
ਹਮ ਮਸਕੀਨ ਖੁਦਾਈ ਬੰਦੇ ਤੁਮ ਰਾਜਸੁ ਮਨਿ ਭਾਵੈ ॥
ham masakeen khudaaee bande tum raajas man bhaavai |
I am Your humble servant, Lord; Your Praises are pleasing to my mind.
ਅਲਹ ਅਵਲਿ ਦੀਨ ਕੋ ਸਾਹਿਬੁ ਜੋਰੁ ਨਹੀ ਫੁਰਮਾਵੈ ॥੧॥
alah aval deen ko saahib jor nahee furamaavai |1|
The Lord, the Primal Being, the Master of the poor, does not ordain that they should be oppressed. ||1||
ਕਾਜੀ ਬੋਲਿਆ ਬਨਿ ਨਹੀ ਆਵੈ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
kaajee boliaa ban nahee aavai |1| rahaau |
O Qazi, it is not right to speak before Him. ||1||Pause||
ਰੋਜਾ ਧਰੈ ਨਿਵਾਜ ਗੁਜਾਰੈ ਕਲਮਾ ਭਿਸਤਿ ਨ ਹੋਈ ॥
rojaa dharai nivaaj gujaarai kalamaa bhisat na hoee |
Keeping your fasts, reciting your prayers, and reading the Kalma, the Islamic creed, shall not take you to paradise.
ਸਤਰਿ ਕਾਬਾ ਘਟ ਹੀ ਭੀਤਰਿ ਜੇ ਕਰਿ ਜਾਨੈ ਕੋਈ ॥੨॥
satar kaabaa ghatt hee bheetar je kar jaanai koee |2|
The Temple of Mecca is hidden within your mind, if you only knew it. ||2||
ਨਿਵਾਜ ਸੋਈ ਜੋ ਨਿਆਉ ਬਿਚਾਰੈ ਕਲਮਾ ਅਕਲਹਿ ਜਾਨੈ ॥
nivaaj soee jo niaau bichaarai kalamaa akaleh jaanai |
That should be your prayer, to administer justice. Let your Kalma be the knowledge of the unknowable Lord.
ਪਾਚਹੁ ਮੁਸਿ ਮੁਸਲਾ ਬਿਛਾਵੈ ਤਬ ਤਉ ਦੀਨੁ ਪਛਾਨੈ ॥੩॥
paachahu mus musalaa bichhaavai tab tau deen pachhaanai |3|
Spread your prayer mat by conquering your five desires, and you shall recognize the true religion. ||3||
ਖਸਮੁ ਪਛਾਨਿ ਤਰਸ ਕਰਿ ਜੀਅ ਮਹਿ ਮਾਰਿ ਮਣੀ ਕਰਿ ਫੀਕੀ ॥
khasam pachhaan taras kar jeea meh maar manee kar feekee |
Recognize Your Lord and Master, and fear Him within your heart; conquer your egotism, and make it worthless.
ਆਪੁ ਜਨਾਇ ਅਵਰ ਕਉ ਜਾਨੈ ਤਬ ਹੋਇ ਭਿਸਤ ਸਰੀਕੀ ॥੪॥
aap janaae avar kau jaanai tab hoe bhisat sareekee |4|
As you see yourself, see others as well; only then will you become a partner in heaven. ||4||
ਮਾਟੀ ਏਕ ਭੇਖ ਧਰਿ ਨਾਨਾ ਤਾ ਮਹਿ ਬ੍ਰਹਮੁ ਪਛਾਨਾ ॥
maattee ek bhekh dhar naanaa taa meh braham pachhaanaa |
The clay is one, but it has taken many forms; I recognize the One Lord within them all.
ਕਹੈ ਕਬੀਰਾ ਭਿਸਤ ਛੋਡਿ ਕਰਿ ਦੋਜਕ ਸਿਉ ਮਨੁ ਮਾਨਾ ॥੫॥੪॥੧੭॥
kahai kabeeraa bhisat chhodd kar dojak siau man maanaa |5|4|17|
Says Kabeer, I have abandoned paradise, and reconciled my mind to hell. ||5||4||17||
ਆਸਾ ॥
aasaa |
Aasaa:
ਗਗਨ ਨਗਰਿ ਇਕ ਬੂੰਦ ਨ ਬਰਖੈ ਨਾਦੁ ਕਹਾ ਜੁ ਸਮਾਨਾ ॥
gagan nagar ik boond na barakhai naad kahaa ju samaanaa |
From the city of the Tenth Gate, the sky of the mind, not even a drop rains down. Where is the music of the sound current of the Naad, which was contained in it?
ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪਰਮੇਸੁਰ ਮਾਧੋ ਪਰਮ ਹੰਸੁ ਲੇ ਸਿਧਾਨਾ ॥੧॥
paarabraham paramesur maadho param hans le sidhaanaa |1|
The Supreme Lord God, the Transcendent Lord, the Master of wealth has taken away the Supreme Soul. ||1||
ਬਾਬਾ ਬੋਲਤੇ ਤੇ ਕਹਾ ਗਏ ਦੇਹੀ ਕੇ ਸੰਗਿ ਰਹਤੇ ॥
baabaa bolate te kahaa ge dehee ke sang rahate |
O Father, tell me: where has it gone? It used to dwell within the body,
ਸੁਰਤਿ ਮਾਹਿ ਜੋ ਨਿਰਤੇ ਕਰਤੇ ਕਥਾ ਬਾਰਤਾ ਕਹਤੇ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
surat maeh jo nirate karate kathaa baarataa kahate |1| rahaau |
and dance in the mind, teaching and speaking. ||1||Pause||
ਬਜਾਵਨਹਾਰੋ ਕਹਾ ਗਇਓ ਜਿਨਿ ਇਹੁ ਮੰਦਰੁ ਕੀਨੑਾ ॥
bajaavanahaaro kahaa geo jin ihu mandar keenaa |
Where has the player gone - he who made this temple his own?
ਸਾਖੀ ਸਬਦੁ ਸੁਰਤਿ ਨਹੀ ਉਪਜੈ ਖਿੰਚਿ ਤੇਜੁ ਸਭੁ ਲੀਨੑਾ ॥੨॥
saakhee sabad surat nahee upajai khinch tej sabh leenaa |2|
No story, word or understanding is produced; the Lord has drained off all the power. ||2||
ਸ੍ਰਵਨਨ ਬਿਕਲ ਭਏ ਸੰਗਿ ਤੇਰੇ ਇੰਦ੍ਰੀ ਕਾ ਬਲੁ ਥਾਕਾ ॥
sravanan bikal bhe sang tere indree kaa bal thaakaa |
The ears, your companions, have gone deaf, and the power of your organs is exhausted.
ਚਰਨ ਰਹੇ ਕਰ ਢਰਕਿ ਪਰੇ ਹੈ ਮੁਖਹੁ ਨ ਨਿਕਸੈ ਬਾਤਾ ॥੩॥
charan rahe kar dtarak pare hai mukhahu na nikasai baataa |3|
Your feet have failed, your hands have gone limp, and no words issue forth from your mouth. ||3||
ਥਾਕੇ ਪੰਚ ਦੂਤ ਸਭ ਤਸਕਰ ਆਪ ਆਪਣੈ ਭ੍ਰਮਤੇ ॥
thaake panch doot sabh tasakar aap aapanai bhramate |
Having grown weary, the five enemies and all the thieves have wandered away according to their own will.
ਥਾਕਾ ਮਨੁ ਕੁੰਚਰ ਉਰੁ ਥਾਕਾ ਤੇਜੁ ਸੂਤੁ ਧਰਿ ਰਮਤੇ ॥੪॥
thaakaa man kunchar ur thaakaa tej soot dhar ramate |4|
The elephant of the mind has grown weary, and the heart has grown weary as well; through its power, it used to pull the strings. ||4||
ਮਿਰਤਕ ਭਏ ਦਸੈ ਬੰਦ ਛੂਟੇ ਮਿਤ੍ਰ ਭਾਈ ਸਭ ਛੋਰੇ ॥
miratak bhe dasai band chhootte mitr bhaaee sabh chhore |
He is dead, and the bonds of the ten gates are opened; he has left all his friends and brothers.
ਕਹਤ ਕਬੀਰਾ ਜੋ ਹਰਿ ਧਿਆਵੈ ਜੀਵਤ ਬੰਧਨ ਤੋਰੇ ॥੫॥੫॥੧੮॥
kehat kabeeraa jo har dhiaavai jeevat bandhan tore |5|5|18|
Says Kabeer, one who meditates on the Lord, breaks his bonds, even while yet alive. ||5||5||18||
ਆਸਾ ਇਕਤੁਕੇ ੪ ॥
aasaa ikatuke 4 |
Aasaa, 4 Ek-Thukay:
ਸਰਪਨੀ ਤੇ ਊਪਰਿ ਨਹੀ ਬਲੀਆ ॥
sarapanee te aoopar nahee baleea |
No one is more powerful than the she-serpent Maya,
ਜਿਨਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਬਿਸਨੁ ਮਹਾਦੇਉ ਛਲੀਆ ॥੧॥
jin brahamaa bisan mahaadeo chhaleea |1|
who deceived even Brahma, Vishnu and Shiva. ||1||
ਮਾਰੁ ਮਾਰੁ ਸ੍ਰਪਨੀ ਨਿਰਮਲ ਜਲਿ ਪੈਠੀ ॥
maar maar srapanee niramal jal paitthee |
Having bitten and struck them down, she now sits in the immaculate waters.
ਜਿਨਿ ਤ੍ਰਿਭਵਣੁ ਡਸੀਅਲੇ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਡੀਠੀ ॥੧॥ ਰਹਾਉ ॥
jin tribhavan ddaseeale gur prasaad ddeetthee |1| rahaau |
By Guru's Grace, I have seen her, who has bitten the three worlds. ||1||Pause||
ਸ੍ਰਪਨੀ ਸ੍ਰਪਨੀ ਕਿਆ ਕਹਹੁ ਭਾਈ ॥
srapanee srapanee kiaa kahahu bhaaee |
O Siblings of Destiny, why is she called a she-serpent?
ਜਿਨਿ ਸਾਚੁ ਪਛਾਨਿਆ ਤਿਨਿ ਸ੍ਰਪਨੀ ਖਾਈ ॥੨॥
jin saach pachhaaniaa tin srapanee khaaee |2|
One who realizes the True Lord, devours the she-serpent. ||2||
ਸ੍ਰਪਨੀ ਤੇ ਆਨ ਛੂਛ ਨਹੀ ਅਵਰਾ ॥
srapanee te aan chhoochh nahee avaraa |
No one else is more frivolous than this she-serpent.
ਸ੍ਰਪਨੀ ਜੀਤੀ ਕਹਾ ਕਰੈ ਜਮਰਾ ॥੩॥
srapanee jeetee kahaa karai jamaraa |3|
When the she-serpent is overcome, what can the Messengers of the King of Death do? ||3||
ਇਹ ਸ੍ਰਪਨੀ ਤਾ ਕੀ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ॥
eih srapanee taa kee keetee hoee |
This she-serpent is created by Him.
ਬਲੁ ਅਬਲੁ ਕਿਆ ਇਸ ਤੇ ਹੋਈ ॥੪॥
bal abal kiaa is te hoee |4|
What power or weakness does she have by herself? ||4||
ਇਹ ਬਸਤੀ ਤਾ ਬਸਤ ਸਰੀਰਾ ॥
eih basatee taa basat sareeraa |
If she abides with the mortal, then his soul abides in his body.
ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ਸਹਜਿ ਤਰੇ ਕਬੀਰਾ ॥੫॥੬॥੧੯॥
gur prasaad sehaj tare kabeeraa |5|6|19|
By Guru's Grace, Kabeer has easily crossed over. ||5||6||19||