ਫਰੀਦਾ ਪੰਖ ਪਰਾਹੁਣੀ ਦੁਨੀ ਸੁਹਾਵਾ ਬਾਗੁ ॥
fareedaa pankh paraahunee dunee suhaavaa baag |
Fareed, the bird is a guest in this beautiful world-garden.
ਨਉਬਤਿ ਵਜੀ ਸੁਬਹ ਸਿਉ ਚਲਣ ਕਾ ਕਰਿ ਸਾਜੁ ॥੭੯॥
naubat vajee subah siau chalan kaa kar saaj |79|
The morning drums are beating - get ready to leave! ||79||
ਫਰੀਦਾ ਰਾਤਿ ਕਥੂਰੀ ਵੰਡੀਐ ਸੁਤਿਆ ਮਿਲੈ ਨ ਭਾਉ ॥
fareedaa raat kathooree vanddeeai sutiaa milai na bhaau |
Fareed, musk is released at night. Those who are sleeping do not receive their share.
ਜਿੰਨੑਾ ਨੈਣ ਨਂੀਦ੍ਰਾਵਲੇ ਤਿੰਨੑਾ ਮਿਲਣੁ ਕੁਆਉ ॥੮੦॥
jinaa nain naneedraavale tinaa milan kuaau |80|
Those whose eyes are heavy with sleep - how can they receive it? ||80||
ਫਰੀਦਾ ਮੈ ਜਾਨਿਆ ਦੁਖੁ ਮੁਝ ਕੂ ਦੁਖੁ ਸਬਾਇਐ ਜਗਿ ॥
fareedaa mai jaaniaa dukh mujh koo dukh sabaaeiai jag |
Fareed, I thought that I was in trouble; the whole world is in trouble!
ਊਚੇ ਚੜਿ ਕੈ ਦੇਖਿਆ ਤਾਂ ਘਰਿ ਘਰਿ ਏਹਾ ਅਗਿ ॥੮੧॥
aooche charr kai dekhiaa taan ghar ghar ehaa ag |81|
When I climbed the hill and looked around, I saw this fire in each and every home. ||81||
ਮਹਲਾ ੫ ॥
mahalaa 5 |
Fifth Mehl:
ਫਰੀਦਾ ਭੂਮਿ ਰੰਗਾਵਲੀ ਮੰਝਿ ਵਿਸੂਲਾ ਬਾਗ ॥
fareedaa bhoom rangaavalee manjh visoolaa baag |
Fareed, in the midst of this beautiful earth, there is a garden of thorns.
ਜੋ ਜਨ ਪੀਰਿ ਨਿਵਾਜਿਆ ਤਿੰਨੑਾ ਅੰਚ ਨ ਲਾਗ ॥੮੨॥
jo jan peer nivaajiaa tinaa anch na laag |82|
Those humble beings who are blessed by their spiritual teacher, do not suffer even a scratch. ||82||
ਮਹਲਾ ੫ ॥
mahalaa 5 |
Fifth Mehl:
ਫਰੀਦਾ ਉਮਰ ਸੁਹਾਵੜੀ ਸੰਗਿ ਸੁਵੰਨੜੀ ਦੇਹ ॥
fareedaa umar suhaavarree sang suvanarree deh |
Fareed, life is blessed and beautiful, along with the beautiful body.
ਵਿਰਲੇ ਕੇਈ ਪਾਈਅਨਿ ਜਿੰਨੑਾ ਪਿਆਰੇ ਨੇਹ ॥੮੩॥
virale keee paaeean jinaa piaare neh |83|
Only a rare few are found, who love their Beloved Lord. ||83||
ਕੰਧੀ ਵਹਣ ਨ ਢਾਹਿ ਤਉ ਭੀ ਲੇਖਾ ਦੇਵਣਾ ॥
kandhee vehan na dtaeh tau bhee lekhaa devanaa |
O river, do not destroy your banks; you too will be asked to give your account.
ਜਿਧਰਿ ਰਬ ਰਜਾਇ ਵਹਣੁ ਤਿਦਾਊ ਗੰਉ ਕਰੇ ॥੮੪॥
jidhar rab rajaae vehan tidaaoo gnau kare |84|
The river flows in whatever direction the Lord orders. ||84||
ਫਰੀਦਾ ਡੁਖਾ ਸੇਤੀ ਦਿਹੁ ਗਇਆ ਸੂਲਾਂ ਸੇਤੀ ਰਾਤਿ ॥
fareedaa ddukhaa setee dihu geaa soolaan setee raat |
Fareed, the day passes painfully; the night is spent in anguish.
ਖੜਾ ਪੁਕਾਰੇ ਪਾਤਣੀ ਬੇੜਾ ਕਪਰ ਵਾਤਿ ॥੮੫॥
kharraa pukaare paatanee berraa kapar vaat |85|
The boatman stands up and shouts, "The boat is caught in the whirlpool!" ||85||
ਲੰਮੀ ਲੰਮੀ ਨਦੀ ਵਹੈ ਕੰਧੀ ਕੇਰੈ ਹੇਤਿ ॥
lamee lamee nadee vahai kandhee kerai het |
The river flows on and on; it loves to eat into its banks.
ਬੇੜੇ ਨੋ ਕਪਰੁ ਕਿਆ ਕਰੇ ਜੇ ਪਾਤਣ ਰਹੈ ਸੁਚੇਤਿ ॥੮੬॥
berre no kapar kiaa kare je paatan rahai suchet |86|
What can the whirlpool do to the boat, if the boatman remains alert? ||86||
ਫਰੀਦਾ ਗਲਂੀ ਸੁ ਸਜਣ ਵੀਹ ਇਕੁ ਢੂੰਢੇਦੀ ਨ ਲਹਾਂ ॥
fareedaa galanee su sajan veeh ik dtoondtedee na lahaan |
Fareed, there are dozens who say they are friends; I search, but I cannot find even one.
ਧੁਖਾਂ ਜਿਉ ਮਾਂਲੀਹ ਕਾਰਣਿ ਤਿੰਨੑਾ ਮਾ ਪਿਰੀ ॥੮੭॥
dhukhaan jiau maanleeh kaaran tinaa maa piree |87|
I yearn for my beloved like a smouldering fire. ||87||
ਫਰੀਦਾ ਇਹੁ ਤਨੁ ਭਉਕਣਾ ਨਿਤ ਨਿਤ ਦੁਖੀਐ ਕਉਣੁ ॥
fareedaa ihu tan bhaukanaa nit nit dukheeai kaun |
Fareed, this body is always barking. Who can stand this constant suffering?
ਕੰਨੀ ਬੁਜੇ ਦੇ ਰਹਾਂ ਕਿਤੀ ਵਗੈ ਪਉਣੁ ॥੮੮॥
kanee buje de rahaan kitee vagai paun |88|
I have put plugs in my ears; I don't care how much the wind is blowing. ||88||
ਫਰੀਦਾ ਰਬ ਖਜੂਰੀ ਪਕੀਆਂ ਮਾਖਿਅ ਨਈ ਵਹੰਨੑਿ ॥
fareedaa rab khajooree pakeean maakhia nee vahana |
Fareed, God's dates have ripened, and rivers of honey flow.
ਜੋ ਜੋ ਵੰਞੈਂ ਡੀਹੜਾ ਸੋ ਉਮਰ ਹਥ ਪਵੰਨਿ ॥੮੯॥
jo jo vanyain ddeeharraa so umar hath pavan |89|
With each passing day, your life is being stolen away. ||89||
ਫਰੀਦਾ ਤਨੁ ਸੁਕਾ ਪਿੰਜਰੁ ਥੀਆ ਤਲੀਆਂ ਖੂੰਡਹਿ ਕਾਗ ॥
fareedaa tan sukaa pinjar theea taleean khoonddeh kaag |
Fareed, my withered body has become a skeleton; the crows are pecking at my palms.
ਅਜੈ ਸੁ ਰਬੁ ਨ ਬਾਹੁੜਿਓ ਦੇਖੁ ਬੰਦੇ ਕੇ ਭਾਗ ॥੯੦॥
ajai su rab na baahurrio dekh bande ke bhaag |90|
Even now, God has not come to help me; behold, this is the fate of all mortal beings. ||90||
ਕਾਗਾ ਕਰੰਗ ਢੰਢੋਲਿਆ ਸਗਲਾ ਖਾਇਆ ਮਾਸੁ ॥
kaagaa karang dtandtoliaa sagalaa khaaeaa maas |
The crows have searched my skeleton, and eaten all my flesh.
ਏ ਦੁਇ ਨੈਨਾ ਮਤਿ ਛੁਹਉ ਪਿਰ ਦੇਖਨ ਕੀ ਆਸ ॥੯੧॥
e due nainaa mat chhuhau pir dekhan kee aas |91|
But please do not touch these eyes; I hope to see my Lord. ||91||
ਕਾਗਾ ਚੂੰਡਿ ਨ ਪਿੰਜਰਾ ਬਸੈ ਤ ਉਡਰਿ ਜਾਹਿ ॥
kaagaa choondd na pinjaraa basai ta uddar jaeh |
O crow, do not peck at my skeleton; if you have landed on it, fly away.
ਜਿਤੁ ਪਿੰਜਰੈ ਮੇਰਾ ਸਹੁ ਵਸੈ ਮਾਸੁ ਨ ਤਿਦੂ ਖਾਹਿ ॥੯੨॥
jit pinjarai meraa sahu vasai maas na tidoo khaeh |92|
Do not eat the flesh from that skeleton, within which my Husband Lord abides. ||92||
ਫਰੀਦਾ ਗੋਰ ਨਿਮਾਣੀ ਸਡੁ ਕਰੇ ਨਿਘਰਿਆ ਘਰਿ ਆਉ ॥
fareedaa gor nimaanee sadd kare nighariaa ghar aau |
Fareed, the poor grave calls out, "O homeless one, come back to your home.
ਸਰਪਰ ਮੈਥੈ ਆਵਣਾ ਮਰਣਹੁ ਨਾ ਡਰਿਆਹੁ ॥੯੩॥
sarapar maithai aavanaa maranahu naa ddariaahu |93|
You shall surely have to come to me; do not be afraid of death." ||93||
ਏਨੀ ਲੋਇਣੀ ਦੇਖਦਿਆ ਕੇਤੀ ਚਲਿ ਗਈ ॥
enee loeinee dekhadiaa ketee chal gee |
These eyes have seen a great many leave.
ਫਰੀਦਾ ਲੋਕਾਂ ਆਪੋ ਆਪਣੀ ਮੈ ਆਪਣੀ ਪਈ ॥੯੪॥
fareedaa lokaan aapo aapanee mai aapanee pee |94|
Fareed, the people have their fate, and I have mine. ||94||
ਆਪੁ ਸਵਾਰਹਿ ਮੈ ਮਿਲਹਿ ਮੈ ਮਿਲਿਆ ਸੁਖੁ ਹੋਇ ॥
aap savaareh mai mileh mai miliaa sukh hoe |
God says, "If you reform yourself, you shall meet me, and meeting me, you shall be at peace.
ਫਰੀਦਾ ਜੇ ਤੂ ਮੇਰਾ ਹੋਇ ਰਹਹਿ ਸਭੁ ਜਗੁ ਤੇਰਾ ਹੋਇ ॥੯੫॥
fareedaa je too meraa hoe raheh sabh jag teraa hoe |95|
O Fareed, if you will be mine, the whole world will be yours." ||95||
ਕੰਧੀ ਉਤੈ ਰੁਖੜਾ ਕਿਚਰਕੁ ਬੰਨੈ ਧੀਰੁ ॥
kandhee utai rukharraa kicharak banai dheer |
How long can the tree remain implanted on the river-bank?
ਫਰੀਦਾ ਕਚੈ ਭਾਂਡੈ ਰਖੀਐ ਕਿਚਰੁ ਤਾਈ ਨੀਰੁ ॥੯੬॥
fareedaa kachai bhaanddai rakheeai kichar taaee neer |96|
Fareed, how long can water be kept in a soft clay pot? ||96||
ਫਰੀਦਾ ਮਹਲ ਨਿਸਖਣ ਰਹਿ ਗਏ ਵਾਸਾ ਆਇਆ ਤਲਿ ॥
fareedaa mehal nisakhan reh ge vaasaa aaeaa tal |
Fareed, the mansions are vacant; those who lived in them have gone to live underground.
ਗੋਰਾਂ ਸੇ ਨਿਮਾਣੀਆ ਬਹਸਨਿ ਰੂਹਾਂ ਮਲਿ ॥
goraan se nimaaneea bahasan roohaan mal |
They remain there, in those unhonored graves.
ਆਖੀਂ ਸੇਖਾ ਬੰਦਗੀ ਚਲਣੁ ਅਜੁ ਕਿ ਕਲਿ ॥੯੭॥
aakheen sekhaa bandagee chalan aj ki kal |97|
O Shaykh, dedicate yourself to God; you will have to depart, today or tomorrow. ||97||
ਭੁਜੰਗ ਛੰਦ ॥
bhujang chhand |
ਮਚੇ ਆਨਿ ਮੈਦਾਨ ਮੈ ਬੀਰ ਭਾਰੇ ॥
mache aan maidaan mai beer bhaare |
ਦਿਖੈ ਕੌਨ ਜੀਤੈ ਦਿਖੈ ਕੌਨ ਹਾਰੇ ॥
dikhai kauan jeetai dikhai kauan haare |
ਲਏ ਸੂਲ ਔ ਸੇਲ ਕਾਤੀ ਕਟਾਰੀ ॥
le sool aau sel kaatee kattaaree |
ਚਹੂੰ ਓਰ ਗਾਜੇ ਹਠੀ ਬੀਰ ਭਾਰੀ ॥੩੨੨॥
chahoon or gaaje hatthee beer bhaaree |322|
ਬਜੇ ਘੋਰ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਮੋ ਘੋਰ ਬਾਜੇ ॥
baje ghor sangraam mo ghor baaje |
ਚਹੂੰ ਓਰ ਬਾਕੇ ਰਥੀ ਬੀਰ ਗਾਜੇ ॥
chahoon or baake rathee beer gaaje |
ਲਏ ਸੂਲ ਔ ਸੇਲ ਕਾਤੀ ਕਟਾਰੇ ॥
le sool aau sel kaatee kattaare |
ਮਚੇ ਕੋਪ ਕੈ ਕੈ ਹਠੀਲੇ ਰਜ੍ਰਯਾਰੇ ॥੩੨੩॥
mache kop kai kai hattheele rajrayaare |323|
ਕਹੂੰ ਧੂਲਧਾਨੀ ਛੁਟੈ ਫੀਲ ਨਾਲੈ ॥
kahoon dhooladhaanee chhuttai feel naalai |
ਕਹੂੰ ਬਾਜ ਨਾਲੈ ਮਹਾ ਘੋਰ ਜ੍ਵਾਲੈ ॥
kahoon baaj naalai mahaa ghor jvaalai |
ਕਹੂੰ ਸੰਖ ਭੇਰੀ ਪ੍ਰਣੋ ਢੋਲ ਬਾਜੈ ॥
kahoon sankh bheree prano dtol baajai |
ਕਹੂੰ ਸੂਰ ਠੋਕੈ ਭੁਜਾ ਭੂਪ ਗਾਜੈ ॥੩੨੪॥
kahoon soor tthokai bhujaa bhoop gaajai |324|
ਕਹੂੰ ਘੋਰ ਬਾਦਿਤ੍ਰ ਬਾਜੈ ਨਗਾਰੇ ॥
kahoon ghor baaditr baajai nagaare |
ਕਹੂੰ ਬੀਰ ਬਾਜੀ ਗਿਰੇ ਖੇਤ ਮਾਰੇ ॥
kahoon beer baajee gire khet maare |
ਕਹੂੰ ਖੇਤ ਨਾਚੈ ਪਠੇ ਪਖਰਾਰੇ ॥
kahoon khet naachai patthe pakharaare |
ਕਹੂੰ ਸੂਰ ਸੰਗ੍ਰਾਮ ਸੋਹੈ ਡਰਾਰੇ ॥੩੨੫॥
kahoon soor sangraam sohai ddaraare |325|
ਕਹੂ ਬਾਜ ਮਾਰੇ ਕਹੂੰ ਝੂਮ ਹਾਥੀ ॥
kahoo baaj maare kahoon jhoom haathee |
ਕਹੂੰ ਫੈਟ ਭਾਥੀ ਜੁਝੇ ਬਾਧਿ ਸਾਥੀ ॥
kahoon faitt bhaathee jujhe baadh saathee |
ਕਹੂੰ ਗਰਜਿ ਠੋਕੈ ਭੁਜਾ ਭੂਪ ਭਾਰੇ ॥
kahoon garaj tthokai bhujaa bhoop bhaare |
ਬਮੈ ਸ੍ਰੋਨ ਕੇਤੇ ਗਿਰੇ ਖੇਤ ਮਾਰੇ ॥੩੨੬॥
bamai sron kete gire khet maare |326|
ਚੌਪਈ ॥
chauapee |
ਇਹ ਬਿਧਿ ਅਸੁਰ ਜਬੈ ਚੁਨਿ ਮਾਰੇ ॥
eih bidh asur jabai chun maare |
ਅਮਿਤ ਰੋਸ ਕਰਿ ਔਰ ਸਿਧਾਰੇ ॥
amit ros kar aauar sidhaare |
ਬਾਧੇ ਫੈਟ ਬਿਰਾਜੈ ਭਾਥੀ ॥
baadhe faitt biraajai bhaathee |
ਆਗੇ ਚਲੇ ਅਮਿਤ ਧਰਿ ਹਾਥੀ ॥੩੨੭॥
aage chale amit dhar haathee |327|
ਸਾਥ ਲਏ ਅਨਗਨ ਪਖਰਾਰੇ ॥
saath le anagan pakharaare |
ਉਮਡਿ ਚਲੇ ਦੈ ਢੋਲ ਨਗਾਰੇ ॥
aumadd chale dai dtol nagaare |
ਸੰਖ ਝਾਝ ਅਰੁ ਢੋਲ ਬਜਾਇ ॥
sankh jhaajh ar dtol bajaae |
ਚਮਕਿ ਚਲੇ ਚੌਗੁਨ ਕਰਿ ਚਾਇ ॥੩੨੮॥
chamak chale chauagun kar chaae |328|
ਡਵਰੂ ਕਹੂੰ ਗੁੜਗੁੜੀ ਬਾਜੈ ॥
ddavaroo kahoon gurragurree baajai |
ਠੋਕਿ ਭੁਜਾ ਰਨ ਮੋ ਭਟ ਗਾਜੈ ॥
tthok bhujaa ran mo bhatt gaajai |
ਮੁਰਜ ਉਪੰਗ ਮੁਰਲਿਯੈ ਘਨੀ ॥
muraj upang muraliyai ghanee |
ਭੇਰ ਝਾਜ ਬਾਜੈ ਰੁਨਝੁਨੀ ॥੩੨੯॥
bher jhaaj baajai runajhunee |329|
ਕਹੀ ਤੂੰਬਰੇ ਬਜੈ ਅਪਾਰਾ ॥
kahee toonbare bajai apaaraa |
ਬੇਨ ਬਾਸੁਰੀ ਕਹੂੰ ਹਜਾਰਾ ॥
ben baasuree kahoon hajaaraa |
ਸੁਤਰੀ ਫੀਲ ਨਗਾਰੇ ਘਨੇ ॥
sutaree feel nagaare ghane |
ਅਮਿਤ ਕਾਨ੍ਰਹਰੇ ਜਾਤ ਨ ਗਨੇ ॥੩੩੦॥
amit kaanrahare jaat na gane |330|
ਇਹ ਬਿਧਿ ਭਯੋ ਜਬੈ ਸੰਗ੍ਰਾਮਾ ॥
eih bidh bhayo jabai sangraamaa |
ਨਿਕਸੀ ਦਿਨ ਦੂਲਹ ਹ੍ਵੈ ਬਾਮਾ ॥
nikasee din doolah hvai baamaa |
ਸਿੰਘ ਬਾਹਨੀ ਧੁਜਾ ਬਿਰਾਜੈ ॥
singh baahanee dhujaa biraajai |
ਜਾਹਿ ਬਿਲੋਕ ਦੈਤ ਦਲ ਭਾਜੈ ॥੩੩੧॥
jaeh bilok dait dal bhaajai |331|
ਆਵਤ ਹੀ ਬਹੁ ਅਸੁਰ ਸੰਘਾਰੇ ॥
aavat hee bahu asur sanghaare |
ਤਿਲ ਤਿਲ ਪ੍ਰਾਇ ਰਥੀ ਕਰਿ ਡਾਰੇ ॥
til til praae rathee kar ddaare |
ਕਾਟਿ ਦਈ ਕੇਤਿਨ ਕੀ ਧੁਜਾ ॥
kaatt dee ketin kee dhujaa |
ਜੰਘਾ ਪਾਵ ਸੀਸ ਅਰੁ ਭੁਜਾ ॥੩੩੨॥
janghaa paav sees ar bhujaa |332|
ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਤਨ ਸੁਭਟ ਪ੍ਰਹਾਰੇ ॥
bhaat bhaat tan subhatt prahaare |
ਟੂਕ ਟੂਕ ਕਰਿ ਪ੍ਰਿਥੀ ਪਛਾਰੇ ॥
ttook ttook kar prithee pachhaare |
ਕੇਸਨ ਤੇ ਗਹਿ ਕਿਤਨ ਪਛਾਰਾ ॥
kesan te geh kitan pachhaaraa |
ਸਤ੍ਰੁ ਸੈਨ ਤਿਲ ਤਿਲ ਕਰਿ ਡਾਰਾ ॥੩੩੩॥
satru sain til til kar ddaaraa |333|
ਝਮਕਤ ਕਹੀ ਅਸਿਨ ਕੀ ਧਾਰਾ ॥
jhamakat kahee asin kee dhaaraa |
ਭਭਕਤ ਰੁੰਡ ਮੁੰਡ ਬਿਕਰਾਰਾ ॥
bhabhakat rundd mundd bikaraaraa |
ਕੇਤਿਕ ਗਰਜਿ ਸਸਤ੍ਰ ਕਟਿ ਸਜਹੀ ॥
ketik garaj sasatr katt sajahee |
ਅਸਤ੍ਰ ਛੋਰਿ ਕੇਤੇ ਭਟ ਭਜਹੀ ॥੩੩੪॥
asatr chhor kete bhatt bhajahee |334|
ਮਾਰੇ ਪਰੇ ਪ੍ਰਿਥੀ ਪਰ ਕੇਤੇ ॥
maare pare prithee par kete |
ਮਹਾ ਬੀਰ ਬਿਕਰਾਰ ਬਿਚੇਤੇ ॥
mahaa beer bikaraar bichete |
ਝਿਮਿ ਝਿਮਿ ਗਿਰੈ ਸ੍ਰੋਨ ਜਿਮਿ ਝਰਨਾ ॥
jhim jhim girai sron jim jharanaa |
ਭਯੋ ਘੋਰ ਰਨ ਜਾਤ ਨ ਬਰਨਾ ॥੩੩੫॥
bhayo ghor ran jaat na baranaa |335|
ਅਚਿ ਅਚਿ ਰੁਧਰ ਡਾਕਨੀ ਡਹਕੈ ॥
ach ach rudhar ddaakanee ddahakai |
ਭਖਿ ਭਖਿ ਮਾਸ ਕਾਕ ਕਹੂੰ ਕਹਕੈ ॥
bhakh bhakh maas kaak kahoon kahakai |
ਦਾਰੁਨ ਹੋਤ ਭਯੋ ਤਹ ਜੁਧਾ ॥
daarun hot bhayo teh judhaa |
ਹਮਰੇ ਬੀਚ ਨ ਆਵਤ ਬੁਧਾ ॥੩੩੬॥
hamare beech na aavat budhaa |336|
ਮਾਰੇ ਪਰੇ ਦੈਤ ਕਹੀ ਭਾਰੇ ॥
maare pare dait kahee bhaare |
ਗਿਰੇ ਕਾਢਿ ਕਰਿ ਦਾਤ ਡਰਾਰੇ ॥
gire kaadt kar daat ddaraare |
ਸ੍ਰੋਨਤ ਬਮਤ ਬਦਨ ਤੇ ਏਕਾ ॥
sronat bamat badan te ekaa |
ਬੀਰ ਖੇਤ ਬਲਵਾਨ ਅਨੇਕਾ ॥੩੩੭॥
beer khet balavaan anekaa |337|
ਬਡੇ ਬਡੇ ਜਿਨ ਕੇ ਸਿਰ ਸੀਂਗਾ ॥
badde badde jin ke sir seengaa |
ਚੋਂਚੈ ਬਡੀ ਭਾਤਿ ਜਿਨ ਢੀਂਗਾ ॥
chonchai baddee bhaat jin dteengaa |
ਸ੍ਰੋਨਤ ਸੇ ਸਰ ਨੈਨ ਅਪਾਰਾ ॥
sronat se sar nain apaaraa |
ਨਿਰਖ ਜਿਨੈ ਉਪਜਤ ਭ੍ਰਮ ਭਾਰਾ ॥੩੩੮॥
nirakh jinai upajat bhram bhaaraa |338|
ਮਹਾ ਬੀਰ ਤ੍ਰੈ ਲੋਕ ਅਤੁਲ ਬਲ ॥
mahaa beer trai lok atul bal |
ਅਰਿ ਅਨੇਕ ਜੀਤੇ ਜਿਨ ਜਲ ਥਲ ॥
ar anek jeete jin jal thal |
ਮਹਾ ਬੀਰ ਬਲਵਾਨ ਡਰਾਰੇ ॥
mahaa beer balavaan ddaraare |
ਚੁਨਿ ਚੁਨਿ ਬਾਲ ਬਰਛਿਯਨ ਮਾਰੇ ॥੩੩੯॥
chun chun baal barachhiyan maare |339|
ਕੇਤਿਕ ਸੁਭਟ ਅਬਿਕਟੇ ਮਾਰੇ ॥
ketik subhatt abikatte maare |
ਕੇਤਿਕ ਕਰਨ ਕੇਹਰੀ ਫਾਰੇ ॥
ketik karan keharee faare |
ਕੇਤਿਕ ਮਹਾ ਕਾਲ ਅਰਿ ਕੂਟੇ ॥
ketik mahaa kaal ar kootte |
ਬਾਦਲ ਸੇ ਸਭ ਹੀ ਦਲ ਫੂਟੇ ॥੩੪੦॥
baadal se sabh hee dal footte |340|
ਕੇਤੇ ਬੀਰ ਬਰਛਿਯਨ ਮਾਰੇ ॥
kete beer barachhiyan maare |
ਟੂਕ ਟੂਕ ਕੇਤਿਕ ਕਰਿ ਡਾਰੇ ॥
ttook ttook ketik kar ddaare |
ਕੇਤੇ ਹਨੇ ਖੜਗ ਕੀ ਧਾਰਾ ॥
kete hane kharrag kee dhaaraa |
ਲੋਹ ਕਟੀਲੇ ਸੂਰ ਅਪਾਰਾ ॥੩੪੧॥
loh katteele soor apaaraa |341|
ਕੇਤਿਕ ਸੂਲ ਸੈਹਥੀ ਹਨੇ ॥
ketik sool saihathee hane |
ਸੁੰਦਰ ਸੁਘਰ ਸਿਪਾਹੀ ਬਨੇ ॥
sundar sughar sipaahee bane |
ਇਹ ਬਿਧਿ ਪਰੇ ਸੁ ਬੀਰ ਪ੍ਰਹਾਰੇ ॥
eih bidh pare su beer prahaare |
ਭੂਮਿ ਚਾਲ ਮਨੋ ਗਿਰੇ ਮੁਨਾਰੇ ॥੩੪੨॥
bhoom chaal mano gire munaare |342|
ਇਹ ਬਿਧਿ ਗਿਰੇ ਬੀਰ ਰਨ ਭਾਰੇ ॥
eih bidh gire beer ran bhaare |
ਜਨੁ ਨਗ ਇੰਦ੍ਰ ਬਜ੍ਰ ਭੇ ਮਾਰੇ ॥
jan nag indr bajr bhe maare |
ਟੂਕ ਟੂਕ ਜੂਝੇ ਹ੍ਵੈ ਘਨੇ ॥
ttook ttook joojhe hvai ghane |
ਜਾਨੁਕ ਗੌਸ ਕੁਤਬ ਸੇ ਬਨੇ ॥੩੪੩॥
jaanuk gauas kutab se bane |343|
ਸ੍ਰੋਨ ਪੁਲਿਤ ਹ੍ਵੈ ਕਿਤੇ ਪਰਾਏ ॥
sron pulit hvai kite paraae |
ਚਾਚਰਿ ਖੇਲਿ ਮਨੋ ਘਰ ਆਏ ॥
chaachar khel mano ghar aae |
ਭਾਜਤ ਭਏ ਬਿਮਨ ਹ੍ਵੈ ਐਸੇ ॥
bhaajat bhe biman hvai aise |
ਦਰਬ ਹਰਾਇ ਜੁਆਰੀ ਜੈਸੇ ॥੩੪੪॥
darab haraae juaaree jaise |344|
ਜੋ ਜੂਝੇ ਸਨਮੁਖ ਅਸ ਧਾਰਾ ॥
jo joojhe sanamukh as dhaaraa |
ਤਿਨ ਕਾ ਪਲ ਮੋ ਭਯੋ ਉਧਾਰਾ ॥
tin kaa pal mo bhayo udhaaraa |
ਇਹ ਜਗ ਤੇ ਬਿਲਖਤ ਨਹਿ ਭਏ ॥
eih jag te bilakhat neh bhe |
ਚੜਿ ਬਿਵਾਨ ਸੁਰਲੋਕ ਸਿਧਏ ॥੩੪੫॥
charr bivaan suralok sidhe |345|
ਸੋਫੀ ਜੇਤੇ ਭਜਤ ਪ੍ਰਹਾਰੇ ॥
sofee jete bhajat prahaare |
ਤੇ ਲੈ ਬਡੇ ਨਰਕ ਮੋ ਡਾਰੇ ॥
te lai badde narak mo ddaare |
ਸਾਮੁਹਿ ਹ੍ਵੈ ਜਿਨਿ ਦੀਨੇ ਪ੍ਰਾਨਾ ॥
saamuhi hvai jin deene praanaa |
ਤਿਨ ਨਰ ਬੀਰ ਬਰੰਗਨਿ ਨਾਨਾ ॥੩੪੬॥
tin nar beer barangan naanaa |346|
ਕੇਤਿਕ ਬਿਧੇ ਬਜ੍ਰ ਅਰੁ ਬਾਨਾ ॥
ketik bidhe bajr ar baanaa |
ਗਿਰਿ ਗਿਰਿ ਪਰੇ ਧਰਨ ਪਰ ਨਾਨਾ ॥
gir gir pare dharan par naanaa |
ਮਹਾਰਥੀ ਬਾਨਨ ਕੌ ਬਾਧੇ ॥
mahaarathee baanan kau baadhe |
ਗਿਰਿ ਗਿਰਿ ਪਰੇ ਰਹੇ ਪੁਨਿ ਸਾਧੇ ॥੩੪੭॥
gir gir pare rahe pun saadhe |347|
ਸੂਰ ਬਡੇ ਰਨ ਮਚੇ ਬਿਕਟ ਅਤਿ ॥
soor badde ran mache bikatt at |
ਧਾਇ ਧਾਇ ਕਰ ਪਰੇ ਬਿਕਟ ਮਤਿ ॥
dhaae dhaae kar pare bikatt mat |
ਮਾਰਿ ਮਾਰਿ ਕਰਿ ਸਕਲ ਪੁਕਾਰਾ ॥
maar maar kar sakal pukaaraa |
ਦੁੰਦਭਿ ਢੋਲ ਦਮਾਮੋ ਭਾਰਾ ॥੩੪੮॥
dundabh dtol damaamo bhaaraa |348|
ਹਾਕਿ ਹਾਕਿ ਹਥਿਯਾਰ ਪ੍ਰਹਾਰੇ ॥
haak haak hathiyaar prahaare |
ਬੀਨਿ ਬੀਨਿ ਬਾਨਨ ਤਨ ਮਾਰੇ ॥
been been baanan tan maare |
ਝੁਕਿ ਝੁਕਿ ਹਨੇ ਸੈਹਥੀ ਘਾਇਨ ॥
jhuk jhuk hane saihathee ghaaein |
ਜੂਝੈ ਅਧਿਕ ਦੁਬਹਿਯਾ ਚਾਇਨ ॥੩੪੯॥
joojhai adhik dubahiyaa chaaein |349|
ਕਹੀ ਪਰੇ ਹਾਥਿਨ ਕੇ ਸੁੰਡਾ ॥
kahee pare haathin ke sunddaa |
ਬਾਜੀ ਰਥੀ ਗਜਨ ਕੇ ਮੁੰਡਾ ॥
baajee rathee gajan ke munddaa |
ਝੁੰਡ ਪਰੇ ਕਹੀ ਜੂਝਿ ਜੁਝਾਰੇ ॥
jhundd pare kahee joojh jujhaare |
ਤੀਰ ਤੁਫੰਡ ਤੁਪਨ ਕੇ ਮਾਰੇ ॥੩੫੦॥
teer tufandd tupan ke maare |350|
ਬਹੁ ਜੂਝੇ ਇਹ ਭਾਤਿ ਸਿਪਾਹੀ ॥
bahu joojhe ih bhaat sipaahee |
ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਧੁਜਨੀ ਰਿਪੁ ਗਾਹੀ ॥
bhaat bhaat dhujanee rip gaahee |
ਉਤ ਕੀਯ ਸਿੰਘ ਬਾਹਨੀ ਕੋਪੈ ॥
aut keey singh baahanee kopai |
ਇਤਿ ਅਸਿਧੁਜ ਲੈ ਧਾਯੋ ਧੋਪੈ ॥੩੫੧॥
eit asidhuj lai dhaayo dhopai |351|
ਕਹੂੰ ਲਸੈ ਰਨ ਖੜਗ ਕਟਾਰੀ ॥
kahoon lasai ran kharrag kattaaree |
ਜਾਨੁਕ ਮਛ ਬੰਧੇ ਮਧਿ ਜਾਰੀ ॥
jaanuk machh bandhe madh jaaree |
ਸਿੰਘ ਬਾਹਨੀ ਸਤ੍ਰੁ ਬਿਹੰਡੇ ॥
singh baahanee satru bihandde |
ਤਿਲ ਤਿਲ ਪ੍ਰਾਇ ਅਸੁਰ ਕਰਿ ਖੰਡੇ ॥੩੫੨॥
til til praae asur kar khandde |352|
ਕਹੂੰ ਪਾਖਰੈ ਕਟੀ ਬਿਰਾਜੈ ॥
kahoon paakharai kattee biraajai |
ਬਖਤਰ ਕਹੂੰ ਗਿਰੇ ਨਰ ਰਾਜੈ ॥
bakhatar kahoon gire nar raajai |
ਕਹੂੰ ਚਲਤ ਸ੍ਰੋਨਤ ਕੀ ਧਾਰਾ ॥
kahoon chalat sronat kee dhaaraa |
ਛੁਟਤ ਬਾਗ ਮੋ ਜਨਕੁ ਫੁਹਾਰਾ ॥੩੫੩॥
chhuttat baag mo janak fuhaaraa |353|
ਕਹੂੰ ਡਾਕਨੀ ਸ੍ਰੋਨਤ ਪੀਯੈ ॥
kahoon ddaakanee sronat peeyai |
ਝਾਕਨਿ ਕਹੂੰ ਮਾਸ ਭਖਿ ਜੀਯੈ ॥
jhaakan kahoon maas bhakh jeeyai |
ਕਾਕਨਿ ਕਹੂੰ ਫਿਰੈ ਕਹਕਾਤੀ ॥
kaakan kahoon firai kahakaatee |
ਪ੍ਰੇਤ ਪਿਸਾਚਨ ਡੋਲਤ ਮਾਤੀ ॥੩੫੪॥
pret pisaachan ddolat maatee |354|
ਹਸਤ ਫਿਰਤ ਪ੍ਰੇਤਨ ਕੀ ਦਾਰਾ ॥
hasat firat pretan kee daaraa |
ਡਾਕਨਿ ਕਹੂੰ ਬਜਾਵਤ ਤਾਰਾ ॥
ddaakan kahoon bajaavat taaraa |
ਜੋਗਿਨ ਫਿਰੈ ਕਹੂੰ ਮੁਸਕਾਤੀ ॥
jogin firai kahoon musakaatee |
ਭੂਤਨ ਕੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਮਦ ਮਾਤੀ ॥੩੫੫॥
bhootan kee isatree mad maatee |355|
ਫਿਰਤ ਡਕਾਰ ਕਹੂੰ ਰਨ ਡਾਕਨਿ ॥
firat ddakaar kahoon ran ddaakan |
ਮਾਸ ਅਹਾਰ ਕਰਤ ਕਹੂੰ ਝਾਕਨਿ ॥
maas ahaar karat kahoon jhaakan |
ਪ੍ਰੇਤ ਪਿਸਾਚ ਹਸੇ ਕਿਲਕਾਰੈ ॥
pret pisaach hase kilakaarai |
ਕਹੂੰ ਮਸਾਨ ਕਿਲਕਟੀ ਮਾਰੈ ॥੩੫੬॥
kahoon masaan kilakattee maarai |356|
ਕਢੈ ਦੈਤ ਰਨ ਦਾਤ ਬਿਹਾਰਤ ॥
kadtai dait ran daat bihaarat |
ਭੂਤ ਪ੍ਰੇਤ ਤਾਲੀ ਕਹ ਮਾਰਤ ॥
bhoot pret taalee keh maarat |
ਉਲਕਾ ਪਾਤ ਹੋਤ ਆਕਾਸਾ ॥
aulakaa paat hot aakaasaa |
ਅਸੁਰ ਸੈਨ ਇਹ ਬਿਧਿ ਭਯੋ ਨਾਸਾ ॥੩੫੭॥
asur sain ih bidh bhayo naasaa |357|
ਬਹਤ ਅਮਿਤ ਰਨ ਪਵਨ ਪ੍ਰਚੰਡਾ ॥
behat amit ran pavan prachanddaa |
ਦਿਖਿਯਤ ਪਰੇ ਸੁਭਟ ਖੰਡ ਖੰਡਾ ॥
dikhiyat pare subhatt khandd khanddaa |
ਕਾਕਨਿ ਕੁਹਕਿ ਮਾਨਵਤਿ ਤਾਤੀ ॥
kaakan kuhak maanavat taatee |
ਫਾਗੁਨ ਜਾਨੁ ਕੋਕਿਲਾ ਮਾਤੀ ॥੩੫੮॥
faagun jaan kokilaa maatee |358|
ਇਹ ਬਿਧਿ ਸ੍ਰੋਨ ਕੁੰਡਿ ਭਰਿ ਗਯੋ ॥
eih bidh sron kundd bhar gayo |
ਦੂਸਰ ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਭਯੋ ॥
doosar maanasarovar bhayo |
ਸੇਤ ਛਤ੍ਰੁ ਤਹ ਹੰਸ ਬਿਰਾਜੈ ॥
set chhatru teh hans biraajai |
ਅਨਤ ਸਾਜ ਜਲ ਜਿਯ ਸੇ ਰਾਜੈ ॥੩੫੯॥
anat saaj jal jiy se raajai |359|
ਟੂਕ ਟੂਕ ਦੰਤੀ ਕਹੂੰ ਭਏ ॥
ttook ttook dantee kahoon bhe |
ਤਿਲ ਤਿਲ ਪ੍ਰਾਇ ਸੁਭਟ ਹ੍ਵੈ ਗਏ ॥
til til praae subhatt hvai ge |
ਸ੍ਰੋਨਤ ਧਾਰਿ ਬਹੀ ਇਕ ਬਾਰਾ ॥
sronat dhaar bahee ik baaraa |
ਭਈ ਧੂਰਿ ਰਨ ਕੀ ਸਭ ਗਾਰਾ ॥੩੬੦॥
bhee dhoor ran kee sabh gaaraa |360|
ਨੇਜਬਾਜ ਬਹੁ ਬੀਰ ਸੰਘਾਰੇ ॥
nejabaaj bahu beer sanghaare |
ਪ੍ਰੋਏ ਬਰਾ ਸੀਖ ਭਟਿਯਾਰੇ ॥
proe baraa seekh bhattiyaare |
ਟੂਕ ਟੂਕ ਭਟ ਰਨ ਹ੍ਵੈ ਰਹੇ ॥
ttook ttook bhatt ran hvai rahe |
ਜਿਨ ਕੇ ਘਾਵ ਸਰੋਹਿਨ ਬਹੇ ॥੩੬੧॥
jin ke ghaav sarohin bahe |361|
ਇਹ ਬਿਧਿ ਅਮਿਤ ਕੋਪ ਕਰਿ ਕਾਲਾ ॥
eih bidh amit kop kar kaalaa |
ਕਾਢਤ ਭਯੋ ਦਾਤ ਬਿਕਰਾਲਾ ॥
kaadtat bhayo daat bikaraalaa |
ਛਿਪ੍ਰ ਹਨੇ ਛਿਨ ਮਾਝ ਛਤ੍ਰਾਲੇ ॥
chhipr hane chhin maajh chhatraale |
ਸੂਰਬੀਰ ਬਲਵਾਨ ਮੁਛਾਲੇ ॥੩੬੨॥
soorabeer balavaan muchhaale |362|
ਦੁਹੂੰ ਅਧਿਕ ਰਨ ਕਿਯੋ ਅਪਾਰਾ ॥
duhoon adhik ran kiyo apaaraa |
ਦਾਨਵ ਮਰਤ ਭਯੋ ਨਹਿ ਮਾਰਾ ॥
daanav marat bhayo neh maaraa |
ਤਬ ਅਸਿਧੁਜ ਅਸ ਮੰਤ੍ਰ ਬਿਚਾਰੋ ॥
tab asidhuj as mantr bichaaro |
ਜਿਹ ਬਿਧਿ ਤੇ ਦਾਨਵਹਿ ਸੰਘਾਰੋ ॥੩੬੩॥
jih bidh te daanaveh sanghaaro |363|
ਸਰਬਾਕਰਖਨ ਕਿਯ ਅਸਿਧੁਜ ਜਬ ॥
sarabaakarakhan kiy asidhuj jab |
ਉਪਜਤ ਤੇ ਰਹਿ ਗਏ ਅਸੁਰ ਤਬ ॥
aupajat te reh ge asur tab |
ਆਗ︀ਯਾ ਬਹੁਰਿ ਕਾਲਿ ਕਹ ਦਈ ॥
aagayaa bahur kaal keh dee |
ਸਤ੍ਰੁ ਸੈਨ ਭਛਨ ਕਰਿ ਗਈ ॥੩੬੪॥
satru sain bhachhan kar gee |364|
ਏਕੈ ਅਸੁਰ ਤਬੈ ਰਹਿ ਗਯੋ ॥
ekai asur tabai reh gayo |
ਤ੍ਰਾਸਿਤ ਅਧਿਕ ਚਿਤ ਮਹਿ ਭਯੋ ॥
traasit adhik chit meh bhayo |
ਹਾਇ ਹਾਇ ਕਸ ਕਰੌ ਉਪਾਵਾ ॥
haae haae kas karau upaavaa |
ਅਸ ਕੋਈ ਚਲਤ ਨੇ ਮੇਰਾ ਦਾਵਾ ॥੩੬੫॥
as koee chalat ne meraa daavaa |365|