ਸੰਗੀਤ ਭੁਜੰਗ ਪ੍ਰਯਾਤ ਛੰਦ ॥

sangeet bhujang prayaat chhand |

SANGEET BHUJANG PRAYAAT STANZA

ਜਾਗੜਦੰਗ ਜੁਝਯੋ ਭਾਗੜਦੰਗ ਭ੍ਰਾਤੰ ॥

jaagarradang jujhayo bhaagarradang bhraatan |

ਰਾਗੜਦੰਗ ਰਾਮੰ ਤਾਗੜਦੰਗ ਤਾਤੰ ॥

raagarradang raaman taagarradang taatan |

Ram saw his brother Lakshman fighting,

ਬਾਗੜਦੰਗ ਬਾਣੰ ਛਾਗੜਦੰਗ ਛੋਰੇ ॥

baagarradang baanan chhaagarradang chhore |

ਆਗੜਦੰਗ ਆਕਾਸ ਤੇ ਜਾਨ ਓਰੇ ॥੫੭੫॥

aagarradang aakaas te jaan ore |575|

And he discharged the arrows touching the sky.575.

ਬਾਗੜਦੰਗ ਬਾਜੀ ਰਥੀ ਬਾਣ ਕਾਟੇ ॥

baagarradang baajee rathee baan kaatte |

ਗਾਗੜਦੰਗ ਗਾਜੀ ਗਜੀ ਵੀਰ ਡਾਟੇ ॥

gaagarradang gaajee gajee veer ddaatte |

These arrows chopped the riders on chariots and horses, but still the warriors stood firmly in the field

ਮਾਗੜਦੰਗ ਮਾਰੇ ਸਾਗੜਦੰਗ ਸੂਰੰ ॥

maagarradang maare saagarradang sooran |

ਬਾਗੜਦੰਗ ਬਯਾਹੈਂ ਹਾਗੜਦੰਗ ਹੂਰੰ ॥੫੭੬॥

baagarradang bayaahain haagarradang hooran |576|

Ram killed the brave fighters who were wedded by the heavenly damsels.576.

ਜਾਗੜਦੰਗ ਜੀਤਾ ਖਾਗੜਦੰਗ ਖੇਤੰ ॥

jaagarradang jeetaa khaagarradang khetan |

ਭਾਗੜਦੰਗ ਭਾਗੇ ਕਾਗੜਦੰਗ ਕੇਤੰ ॥

bhaagarradang bhaage kaagarradang ketan |

In this way the war was conquered and in this war many warriors fled away

ਸਾਗੜਦੰਗ ਸੂਰਾਨੁ ਜੁੰਆਨ ਪੇਖਾ ॥

saagarradang sooraan junaan pekhaa |

ਪਾਗੜਦੰਗ ਪ੍ਰਾਨਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਾਨ ਲੇਖਾ ॥੫੭੭॥

paagarradang praanaan te praan lekhaa |577|

Wherever the brave fighters saw one another, they cleared the account only on sacrificing their lives.577.

ਚਾਗੜਦੰਗ ਚਿੰਤੰ ਪਾਗੜਦੰਗ ਪ੍ਰਾਜੀ ॥

chaagarradang chintan paagarradang praajee |

ਸਾਗੜਦੰਗ ਸੈਨਾ ਲਾਗੜਦੰਗ ਲਾਜੀ ॥

saagarradang sainaa laagarradang laajee |

The army felt ashamed on remembering the defeat

ਸਾਗੜਦੰਗ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਤੇ ਆਦਿ ਲੈ ਕੈ ॥

saagarradang sugreev te aad lai kai |

ਕਾਗੜਦੰਗ ਕੋਪੇ ਤਾਗੜਦੰਗ ਤੈ ਕੈ ॥੫੭੮॥

kaagarradang kope taagarradang tai kai |578|

Sugriva and others got highly enraged.578.

ਹਾਗੜਦੰਗ ਹਨੂ ਕਾਗੜਦੰਗ ਕੋਪਾ ॥

haagarradang hanoo kaagarradang kopaa |

ਬਾਗੜਦੰਗ ਬੀਰਾ ਨਮੋ ਪਾਵ ਰੋਪਾ ॥

baagarradang beeraa namo paav ropaa |

Hanuman was also greatly infuriated and he stood firmly in the battlefield

ਸਾਗੜਦੰਗ ਸੂਰੰ ਹਾਗੜਦੰਗ ਹਾਰੇ ॥

saagarradang sooran haagarradang haare |

ਤਾਗੜਦੰਗ ਤੈ ਕੈ ਹਨੂ ਤਉ ਪੁਕਾਰੇ ॥੫੭੯॥

taagarradang tai kai hanoo tau pukaare |579|

All those who fought with him suffered defeat and for this reason Hanuman is called the “killer of all”.579.

ਸਾਗੜਦੰਗ ਸੁਨਹੋ ਰਾਗੜਦੰਗ ਰਾਮੰ ॥

saagarradang sunaho raagarradang raaman |

ਦਾਗੜਦੰਗ ਦੀਜੇ ਪਾਗੜਦੰਗ ਪਾਨੰ ॥

daagarradang deeje paagarradang paanan |

Hanuman said to Ram, “Kindly stretch your hand towards me and bless me,

ਪਾਗੜਦੰਗ ਪੀਠੰ ਠਾਗੜਦੰਗ ਠੋਕੋ ॥

paagarradang peetthan tthaagarradang tthoko |

ਹਰੋ ਆਜ ਪਾਨੰ ਸੁਰੰ ਮੋਹ ਲੋਕੋ ॥੫੮੦॥

haro aaj paanan suran moh loko |580|

“By patting me on my back and I shall conquer all the abodes of gods today.”580.

ਆਗੜਦੰਗ ਐਸੇ ਕਹਯੋ ਅਉ ਉਡਾਨੋ ॥

aagarradang aise kahayo aau uddaano |

ਗਾਗੜਦੰਗ ਗੈਨੰ ਮਿਲਯੋ ਮਧ ਮਾਨੋ ॥

gaagarradang gainan milayo madh maano |

Uttering these words Hanuman flew and it seemed that he had become one with the sky.

ਰਾਗੜਦੰਗ ਰਾਮੰ ਆਗੜਦੰਗ ਆਸੰ ॥

raagarradang raaman aagarradang aasan |

ਬਾਗੜਦੰਗ ਬੈਠੇ ਨਾਗੜਦੰਗ ਨਿਰਾਸੰ ॥੫੮੧॥

baagarradang baitthe naagarradang niraasan |581|

Ram sat down disappointed, keeping the hope in his mind.581.

ਆਗੜਦੰਗ ਆਗੇ ਕਾਗੜਦੰਗ ਕੋਊ ॥

aagarradang aage kaagarradang koaoo |

ਮਾਗੜਦੰਗ ਮਾਰੇ ਸਾਗੜਦੰਗ ਸੋਊ ॥

maagarradang maare saagarradang soaoo |

Whosoever came in front of Hanuman, he killed him,

ਨਾਗੜਦੰਗ ਨਾਕੀ ਤਾਗੜਦੰਗ ਤਾਲੰ ॥

naagarradang naakee taagarradang taalan |

ਮਾਗੜਦੰਗ ਮਾਰੇ ਬਾਗੜਦੰਗ ਬਿਸਾਲੰ ॥੫੮੨॥

maagarradang maare baagarradang bisaalan |582|

And thus killing (the forces) he reached on the bank of a tank.582.

ਆਗੜਦੰਗ ਏਕੰ ਦਾਗੜਦੰਗ ਦਾਨੋ ॥

aagarradang ekan daagarradang daano |

ਚਾਗੜਦੰਗ ਚੀਰਾ ਦਾਗੜਦੰਗ ਦੁਰਾਨੋ ॥

chaagarradang cheeraa daagarradang duraano |

There a terrible-looking demon was hiding

ਦਾਗੜਦੰਗ ਦੋਖੀ ਬਾਗੜਦੰਗ ਬੂਟੀ ॥

daagarradang dokhee baagarradang boottee |

ਆਗੜਦੰਗ ਹੈ ਏਕ ਤੇ ਏਕ ਜੂਟੀ ॥੫੮੩॥

aagarradang hai ek te ek joottee |583|

And at the same place Hanuman saw many herbs clustered with one another.583.

ਚਾਗੜਦੰਗ ਚਉਕਾ ਹਾਗੜਦੰਗ ਹਨਵੰਤਾ ॥

chaagarradang chaukaa haagarradang hanavantaa |

ਜਾਗੜਦੰਗ ਜੋਧਾ ਮਹਾ ਤੇਜ ਮੰਤਾ ॥

jaagarradang jodhaa mahaa tej mantaa |

The highly radiant Hanuman, seeing this, was perturbed and felt confused about the herb to be taken away

ਆਗੜਦੰਗ ਉਖਾਰਾ ਪਾਗੜਦੰਗ ਪਹਾਰੰ ॥

aagarradang ukhaaraa paagarradang pahaaran |

ਆਗੜਦੰਗ ਲੈ ਅਉਖਧੀ ਕੋ ਸਿਧਾਰੰ ॥੫੮੪॥

aagarradang lai aaukhadhee ko sidhaaran |584|

He uprooted the whole mountain and returned with the medicinal herbs.584.

ਆਗੜਦੰਗ ਆਏ ਜਹਾ ਰਾਮ ਖੇਤੰ ॥

aagarradang aae jahaa raam khetan |

ਬਾਗੜਦੰਗ ਬੀਰੰ ਜਹਾ ਤੇ ਅਚੇਤੰ ॥

baagarradang beeran jahaa te achetan |

He reached that battlefield with the mountain where Lakshman was lying unconscious

ਬਾਗੜਦੰਗ ਬਿਸਲਯਾ ਮਾਗੜਦੰਗ ਮੁਖੰ ॥

baagarradang bisalayaa maagarradang mukhan |

ਡਾਗੜਦੰਗ ਡਾਰੀ ਸਾਗੜਦੰਗ ਸੁਖੰ ॥੫੮੫॥

ddaagarradang ddaaree saagarradang sukhan |585|

The apothecary Sushan put the required herb in the month of Lakshman.585.

ਜਾਗੜਦੰਗ ਜਾਗੇ ਸਾਗੜਦੰਗ ਸੂਰੰ ॥

jaagarradang jaage saagarradang sooran |

ਘਾਗੜਦੰਗ ਘੁਮੀ ਹਾਗੜਦੰਗ ਹੂਰੰ ॥

ghaagarradang ghumee haagarradang hooran |

The mighty warrior Lakshman regained his senses and the roaming heavenly damsels went back

ਛਾਗੜਦੰਗ ਛੂਟੇ ਨਾਗੜਦੰਗ ਨਾਦੰ ॥

chhaagarradang chhootte naagarradang naadan |

ਬਾਗੜਦੰਗ ਬਾਜੇ ਨਾਗੜਦੰਗ ਨਾਦੰ ॥੫੮੬॥

baagarradang baaje naagarradang naadan |586|

The great trumpets resounded in the battlefield.586.

ਤਾਗੜਦੰਗ ਤੀਰੰ ਛਾਗੜਦੰਗ ਛੂਟੇ ॥

taagarradang teeran chhaagarradang chhootte |

ਗਾਗੜਦੰਗ ਗਾਜੀ ਜਾਗੜਦੰਗ ਜੁਟੇ ॥

gaagarradang gaajee jaagarradang jutte |

The arrows were discharged and the warriors began to fight again with one another.

ਖਾਗੜਦੰਗ ਖੇਤੰ ਸਾਗੜਦੰਗ ਸੋਏ ॥

khaagarradang khetan saagarradang soe |

ਪਾਗੜਦੰਗ ਤੇ ਪਾਕ ਸਾਹੀਦ ਹੋਏ ॥੫੮੭॥

paagarradang te paak saaheed hoe |587|

The brave fighters dying in the battlefield became true martyrs.587.