ਗੋਪੀ ਬਾਚ ॥

gopee baach |

Speech of the Gopi:

ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa |

SWAYYA

ਬੋਲਤ ਹੈ ਮੁਖ ਤੇ ਸਭ ਗਵਾਰਿਨ ਪੁੰਨਿ ਕਰਿਓ ਇਨ ਹੂੰ ਅਤਿ ਮਾਈ ॥

bolat hai mukh te sabh gavaarin pun kario in hoon at maaee |

“O mother! This flute has performed many austerities, abstinences and baths at pilgrim-stations

ਜਗ︀ਯ ਕਰਿਯੋ ਕਿ ਕਰਿਯੋ ਤਪ ਤੀਰਥ ਗੰਧ੍ਰਬ ਤੇ ਇਨ ਕੈ ਸਿਛ ਪਾਈ ॥

jagay kariyo ki kariyo tap teerath gandhrab te in kai sichh paaee |

It has received instructions from Gandharvas

ਕੈ ਕਿ ਪੜੀ ਸਿਤਬਾਨਹੁ ਤੇ ਕਿ ਕਿਧੋ ਚਤੁਰਾਨਨਿ ਆਪ ਬਨਾਈ ॥

kai ki parree sitabaanahu te ki kidho chaturaanan aap banaaee |

“It has been instructed by the god of love and Brahma has made it himself

ਸ︀ਯਾਮ ਕਹੈ ਉਪਮਾ ਤਿਹ ਕੀ ਇਹ ਤੇ ਹਰਿ ਓਠਨ ਸਾਥ ਲਗਾਈ ॥੨੩੪॥

sayaam kahai upamaa tih kee ih te har otthan saath lagaaee |234|

This is the reason that Krishna has touchéd it with his lips.”234.

ਸੁਤ ਨੰਦ ਬਜਾਵਤ ਹੈ ਮੁਰਲੀ ਉਪਮਾ ਤਿਹ ਕੀ ਕਬਿ ਸ︀ਯਾਮ ਗਨੋ ॥

sut nand bajaavat hai muralee upamaa tih kee kab sayaam gano |

ਤਿਹ ਕੀ ਧੁਨਿ ਕੋ ਸੁਨਿ ਮੋਹ ਰਹੇ ਮੁਨਿ ਰੀਝਤ ਹੈ ਸੁ ਜਨੋ ਰੁ ਕਨੋ ॥

tih kee dhun ko sun moh rahe mun reejhat hai su jano ru kano |

Krishna, the son of Nand, is playing on his flute and the poet Shyam says that hearing the sound of the flute, the sages and the beings of the forest are getting pleased

ਤਨ ਕਾਮ ਭਰੀ ਗੁਪੀਆ ਸਭ ਹੀ ਮੁਖ ਤੇ ਇਹ ਭਾਤਨ ਜਵਾਬ ਭਨੋ ॥

tan kaam bharee gupeea sabh hee mukh te ih bhaatan javaab bhano |

ਮੁਖ ਕਾਨ੍ਰਹ ਗੁਲਾਬ ਕੋ ਫੂਲ ਭਯੋ ਇਹ ਨਾਲਿ ਗੁਲਾਬ ਚੁਆਤ ਮਨੋ ॥੨੩੫॥

mukh kaanrah gulaab ko fool bhayo ih naal gulaab chuaat mano |235|

The bodies of the gopis have been filled with lust and they are saying that the mouth of Krishna is like a rose and the voice of the flute seems like the essence of the rose dripping down.235.

ਮੋਹਿ ਰਹੇ ਸੁਨਿ ਕੈ ਧੁਨਿ ਕੌ ਮ੍ਰਿਗ ਮੋਹਿ ਪਸਾਰ ਗੇ ਖਗ ਪੈ ਪਖਾ ॥

mohi rahe sun kai dhun kau mrig mohi pasaar ge khag pai pakhaa |

ਨੀਰ ਬਹਿਓ ਜਮੁਨਾ ਉਲਟੋ ਪਿਖਿ ਕੈ ਤਿਹ ਕੋ ਨਰ ਖੋਲ ਰੇ ਚਖਾ ॥

neer bahio jamunaa ulatto pikh kai tih ko nar khol re chakhaa |

Hearing the voice of the flute, the fish, dear and bird all are infatuated, “O people! Open your eyes and see that the water of Yamuna is flowing in the opposite direction

ਸ︀ਯਾਮ ਕਹੈ ਤਿਨ ਕੋ ਸੁਨਿ ਕੈ ਬਛੁਰਾ ਮੁਖ ਸੋ ਕਛੁ ਨ ਚੁਗੈ ਕਖਾ ॥

sayaam kahai tin ko sun kai bachhuraa mukh so kachh na chugai kakhaa |

The poet says that hearing the flute, the calves have stopped eating grass

ਛੋਡਿ ਚਲੀ ਪਤਨੀ ਅਪਨੇ ਪਤਿ ਤਾਰਕ ਹ੍ਵੈ ਜਿਮ ਡਾਰਤ ਲਖਾ ॥੨੩੬॥

chhodd chalee patanee apane pat taarak hvai jim ddaarat lakhaa |236|

The wife has left her husband like a Sannyasi leaving his home and wealth.236.

ਕੋਕਿਲ ਕੀਰ ਕੁਰੰਗਨ ਕੇਹਰਿ ਮੈਨ ਰਹਿਯੋ ਹ੍ਵੈ ਕੈ ਮਤਵਾਰੋ ॥

kokil keer kurangan kehar main rahiyo hvai kai matavaaro |

The nightingales, parrots and deer etc., all have been absorbed in the anguish of lust

ਰੀਝ ਰਹੇ ਸਭ ਹੀ ਪੁਰ ਕੇ ਜਨ ਆਨਨ ਪੈ ਇਹ ਤੈ ਸਸਿ ਹਾਰੋ ॥

reejh rahe sabh hee pur ke jan aanan pai ih tai sas haaro |

All the people of the city are getting pleased and saying that the moon seems bedimmed before the face of Krishna

ਅਉ ਇਹ ਕੀ ਮੁਰਲੀ ਜੁ ਬਜੈ ਤਿਹ ਊਪਰਿ ਰਾਗ ਸਭੈ ਫੁਨਿ ਵਾਰੋ ॥

aau ih kee muralee ju bajai tih aoopar raag sabhai fun vaaro |

All the musical modes are sacrificing themselves before the tune of the flute

ਨਾਰਦ ਜਾਤ ਥਕੈ ਇਹ ਤੈ ਬੰਸੁਰੀ ਜੁ ਬਜਾਵਤ ਕਾਨਰ ਕਾਰੋ ॥੨੩੭॥

naarad jaat thakai ih tai bansuree ju bajaavat kaanar kaaro |237|

The sage Narad, stopping the playing of his lyre, has been listening to the flute of the black Krishna and has got tired.237.

ਲੋਚਨ ਹੈ ਮ੍ਰਿਗ ਕੇ ਕਟਿ ਕੇਹਰਿ ਨਾਕ ਕਿਧੋ ਸੁਕ ਸੋ ਤਿਹ ਕੋ ਹੈ ॥

lochan hai mrig ke katt kehar naak kidho suk so tih ko hai |

ਗ੍ਰੀਵ ਕਪੋਤ ਸੀ ਹੈ ਤਿਹ ਕੀ ਅਧਰਾ ਪੀਆ ਸੇ ਹਰਿ ਮੂਰਤਿ ਜੋ ਹੈ ॥

greev kapot see hai tih kee adharaa peea se har moorat jo hai |

His (Krishna’s) eyes are like those of the doe, the waist is like that of the lion, the nose is like that of the parrot, the neck like that of the pigeon and lips (adhar) are like ambrosia

ਕੋਕਿਲ ਅਉ ਪਿਕ ਸੇ ਬਚਨਾਮ੍ਰਿਤ ਸ︀ਯਾਮ ਕਹੈ ਕਬਿ ਸੁੰਦਰ ਸੋਹੈ ॥

kokil aau pik se bachanaamrit sayaam kahai kab sundar sohai |

His speech is sweet like the nightingale and the peacock

ਪੈ ਇਹ ਤੇ ਲਜ ਕੈ ਅਬ ਬੋਲਤ ਮੂਰਤਿ ਲੈਨ ਕਰੈ ਖਗ ਰੋਹੈ ॥੨੩੮॥

pai ih te laj kai ab bolat moorat lain karai khag rohai |238|

These sweetly-speaking beings are now feeling shy of the sound of the flute and are getting jealous in their mids.238.

ਫੂਲ ਗੁਲਾਬ ਨ ਲੇਤ ਹੈ ਤਾਬ ਸਹਾਬ ਕੋ ਆਬ ਹ੍ਵੈ ਦੇਖਿ ਖਿਸਾਨੋ ॥

fool gulaab na let hai taab sahaab ko aab hvai dekh khisaano |

The rose insipid before his beauty and the red and elegant colour is feeling embarrassed before his comeliness

ਪੈ ਕਮਲਾ ਦਲ ਨਰਗਸ ਕੋ ਗੁਲ ਲਜਤ ਹ੍ਵੈ ਫੁਨਿ ਦੇਖਤ ਤਾਨੋ ॥

pai kamalaa dal naragas ko gul lajat hvai fun dekhat taano |

The lotus and narcissus are feeling shy before his charm

ਸ︀ਯਾਮ ਕਿਧੋ ਅਪੁਨੇ ਮਨ ਮੈ ਬਰਤਾ ਗਨਿ ਕੈ ਕਬਿਤਾ ਇਹ ਠਾਨੋ ॥

sayaam kidho apune man mai barataa gan kai kabitaa ih tthaano |

ਦੇਖਨ ਕੋ ਇਨ ਕੇ ਸਮ ਪੂਰਬ ਪਛਮ ਡੋਲੈ ਲਹੈ ਨਹਿ ਆਨੋ ॥੨੩੯॥

dekhan ko in ke sam poorab pachham ddolai lahai neh aano |239|

The poet Shyam appears indecisive in his mind about his beauty and says that he has not been able to find a winsome person like Krishna though he has roamed from east to west in order to see one like him.239.

ਮੰਘਰ ਮੈ ਸਭ ਹੀ ਗੁਪੀਆ ਮਿਲਿ ਪੂਜਤ ਚੰਡਿ ਪਤੇ ਹਰਿ ਕਾਜੈ ॥

manghar mai sabh hee gupeea mil poojat chandd pate har kaajai |

In the month of Maghar all the gopis worship Durga wishing for Krishna as their husband

ਪ੍ਰਾਤ ਸਮੇ ਜਮੁਨਾ ਮਧਿ ਨ੍ਰਹਾਵਤ ਦੇਖਿ ਤਿਨੈ ਜਲਜੰ ਮੁਖ ਲਾਜੈ ॥

praat same jamunaa madh nrahaavat dekh tinai jalajan mukh laajai |

Early in the morning, they take bath in Yamuna and seeing them, the lotus flowers feel shy

ਗਾਵਤ ਗੀਤ ਬਿਲਾਵਲ ਮੈ ਜੁਰਿ ਬਾਹਨਿ ਸ︀ਯਾਮ ਕਥਾ ਇਹ ਸਾਜੈ ॥

gaavat geet bilaaval mai jur baahan sayaam kathaa ih saajai |

Catching the arms of one another, they sing the songs in Bilawal Raga and relate the story of Krishna

ਅੰਗਿ ਅਨੰਗ ਬਢਿਓ ਤਿਨ ਕੇ ਪਿਖ ਕੈ ਜਿਹ ਲਾਜ ਕੋ ਭਾਜਨ ਭਾਜੈ ॥੨੪੦॥

ang anang badtio tin ke pikh kai jih laaj ko bhaajan bhaajai |240|

The god of love is increasing its hold on their limbs and seeing all of them even modesty is feeling shy.240.

ਗਾਵਤ ਗੀਤ ਬਿਲਾਵਲ ਮੈ ਸਭ ਹੀ ਮਿਲਿ ਗੋਪਿਨ ਉਜਲ ਕਾਰੀ ॥

gaavat geet bilaaval mai sabh hee mil gopin ujal kaaree |

ਕਾਨਰ ਕੋ ਭਰਤਾ ਕਰਬੇ ਕਹੁ ਬਾਛਤ ਹੈ ਪਤਲੀ ਅਰੁ ਭਾਰੀ ॥

kaanar ko bharataa karabe kahu baachhat hai patalee ar bhaaree |

All the black and white gopis are singing songs and all the slim and heavy gopis are wishing for Krishna as their husband

ਸ︀ਯਾਮ ਕਰੈ ਤਿਨ ਕੇ ਮੁਖ ਕੌ ਪਿਖਿ ਜੋਤਿ ਕਲਾ ਸਸਿ ਕੀ ਫੁਨਿ ਹਾਰੀ ॥

sayaam karai tin ke mukh kau pikh jot kalaa sas kee fun haaree |

ਨ੍ਰਹਾਵਤ ਹੈ ਜਮੁਨਾ ਜਲ ਮੈ ਜਨੁ ਫੂਲ ਰਹੀ ਗ੍ਰਿਹ ਮੈ ਫੁਲਵਾਰੀ ॥੨੪੧॥

nrahaavat hai jamunaa jal mai jan fool rahee grih mai fulavaaree |241|

Seeing their faces, the supernatural powers of the moon seem to have lost their brightness and taking their bath in Yamuna, they appear like a splendid garden in the house.241.

ਨ੍ਰਹਾਵਤ ਹੈ ਗੁਪੀਆ ਜਲ ਮੈ ਤਿਨ ਕੇ ਮਨ ਮੈ ਫੁਨਿ ਹਉਲ ਨ ਕੋ ॥

nrahaavat hai gupeea jal mai tin ke man mai fun haul na ko |

All the gopis are bathing fearlessly

ਗੁਨ ਗਾਵਤ ਤਾਲ ਬਜਾਵਤ ਹੈ ਤਿਹ ਜਾਇ ਕਿਧੌ ਇਕ ਠਉਲਨ ਕੋ ॥

gun gaavat taal bajaavat hai tih jaae kidhau ik tthaulan ko |

They are singing songs of Krishna and playing the tunes and they are all gathered in a group

ਮੁਖਿ ਤੇ ਉਚਰੈ ਇਹ ਭਾਤਿ ਸਭੈ ਇਤਨੋ ਸੁਖ ਨ ਹਰਿ ਧਉਲਨ ਕੋ ॥

mukh te ucharai ih bhaat sabhai itano sukh na har dhaulan ko |

They are all saying that such comfort is even not in the palaces of Indra

ਕਬਿ ਸ︀ਯਾਮ ਬਿਰਾਜਤ ਹੈ ਅਤਿ ਸਹੀ ਇਕ ਬਨਿਓ ਸਰ ਸੁੰਦਰ ਕਉਲਨ ਕੋ ॥੨੪੨॥

kab sayaam biraajat hai at sahee ik banio sar sundar kaulan ko |242|

The poet says that they all look splendid like a tank full of lotus flowers.242.