ਤੋਟਕ ਛੰਦ ॥

tottak chhand |

TOTAK STANZA

ਗਿਰਿ ਮੇਰੁ ਗਏ ਰਿਖਿ ਬਾਲਕ ਲੈ ॥

gir mer ge rikh baalak lai |

ਧਰ ਸੀਸ ਜਟਾ ਭਗਵੇ ਪਟ ਕੈ ॥

dhar sees jattaa bhagave patt kai |

The sage having matted locks on his head and wearing ochre-coloured clothed on his body, went on the Sumeru mountain alongwith his disciples

ਤਪ ਘੋਰ ਕਰਾ ਬਹੁ ਬਰਖ ਦਿਨਾ ॥

tap ghor karaa bahu barakh dinaa |

ਹਰਿ ਜਾਪ ਨ ਛੋਰਸ ਏਕ ਛਿਨਾ ॥੪੮੬॥

har jaap na chhoras ek chhinaa |486|

There he performed austerities in various for many years and did not forget the Lord even for an instant.486.

ਦਸ ਲਛ ਸੁ ਬੀਸ ਸਹੰਸ੍ਰ ਬ੍ਰਖੰ ॥

das lachh su bees sahansr brakhan |

ਤਪ ਕੀਨ ਤਹਾ ਬਹੁ ਭਾਤਿ ਰਿਖੰ ॥

tap keen tahaa bahu bhaat rikhan |

There the sages performed austerities in various ways for ten lakh twenty thousand years

ਸਬ ਦੇਸਨ ਦੇਸ ਚਲਾਇ ਮਤੰ ॥

sab desan des chalaae matan |

ਮੁਨਿ ਦੇਵ ਮਹਾ ਮਤਿ ਗੂੜ ਗਤੰ ॥੪੮੭॥

mun dev mahaa mat goorr gatan |487|

Then they propagated the secret doctrines of that great sage in all the countries far and near.487.

ਰਿਖਿ ਰਾਜ ਦਸਾ ਜਬ ਅੰਤ ਭਈ ॥

rikh raaj dasaa jab ant bhee |

ਬਲ ਜੋਗ ਹੁਤੇ ਮੁਨਿ ਜਾਨ ਲਈ ॥

bal jog hute mun jaan lee |

When the final hour of that great sage arrived, the great sage came to know of it with the strength of Yoga

ਧੂਅਰੋ ਜਗ ਧਉਲੁਰ ਜਾਨਿ ਜਟੀ ॥

dhooaro jag dhaulur jaan jattee |

ਕਛੁ ਅਉਰ ਕ੍ਰਿਆ ਇਹ ਭਾਤਿ ਠਟੀ ॥੪੮੮॥

kachh aaur kriaa ih bhaat tthattee |488|

Then that sage with matted locks, considering this world like a cloud of smoke, formulated a plan of another activity.488.

ਸਧਿ ਕੈ ਪਵਨੈ ਰਿਖ ਜੋਗ ਬਲੰ ॥

sadh kai pavanai rikh jog balan |

ਤਜਿ ਚਾਲ ਕਲੇਵਰ ਭੂਮਿ ਤਲੰ ॥

taj chaal kalevar bhoom talan |

Controlling the wind with the strength of Yoga, relinquishing his body left the earth

ਕਲ ਫੋਰਿ ਉਤਾਲ ਕਪਾਲ ਕਲੀ ॥

kal for utaal kapaal kalee |

ਤਿਹ ਜੋਤਿ ਸੁ ਜੋਤਿਹ ਮਧ ਮਿਲੀ ॥੪੮੯॥

tih jot su jotih madh milee |489|

Breaking the skull, his light of the soul merged in the supreme light of the Lord.489.

ਕਲ ਕਾਲ ਕ੍ਰਵਾਲ ਕਰਾਲ ਲਸੈ ॥

kal kaal kravaal karaal lasai |

ਜਗ ਜੰਗਮ ਥਾਵਰ ਸਰਬ ਕਸੈ ॥

jag jangam thaavar sarab kasai |

The KAL (death) streches his dreadful sword always o all categories of beings

ਜਗ ਕਾਲਹਿ ਜਾਲ ਬਿਸਾਲ ਰਚਾ ॥

jag kaaleh jaal bisaal rachaa |

ਜਿਹ ਬੀਚ ਫਸੇ ਬਿਨ ਕੋ ਨ ਬਚਾ ॥੪੯੦॥

jih beech fase bin ko na bachaa |490|

It has created the large net of this world, from which none had been able to escape.490.