ਪਾਧਰੀ ਛੰਦ ॥

paadharee chhand |

PAADHARI STANZA

ਜਿਮ ਕਥੇ ਸਰਬ ਰਾਜਾਨ ਰਾਜ ॥

jim kathe sarab raajaan raaj |

ਤਿਮ ਕਹੇ ਰਿਖਿਨ ਸਬ ਹੀ ਸਮਾਜ ॥

tim kahe rikhin sab hee samaaj |

ਜਿਹ ਜਿਹ ਪ੍ਰਕਾਰ ਤਿਹ ਕਰਮ ਕੀਨ ॥

jih jih prakaar tih karam keen |

ਜਿਹ ਭਾਤਿ ਜੇਮਿ ਦਿਜ ਬਰਨ ਲੀਨ ॥੭॥

jih bhaat jem dij baran leen |7|

The way, in which all the kings have been described, in the same way, the actions done by all the sages have been narrated as to how Rudra manifested himself in the castes of dvijas (twice born).7.

ਜੇ ਜੇ ਚਰਿਤ੍ਰ ਕਿਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ ॥

je je charitr kine prakaas |

ਤੇ ਤੇ ਚਰਿਤ੍ਰ ਭਾਖੋ ਸੁ ਬਾਸ ॥

te te charitr bhaakho su baas |

Whatever deeds they brought to light, I relate them here

ਰਿਖਿ ਪੁਤ੍ਰ ਏਸ ਭਏ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇਵ ॥

rikh putr es bhe rudr dev |

ਮੋਨੀ ਮਹਾਨ ਮਾਨੀ ਅਭੇਵ ॥੮॥

monee mahaan maanee abhev |8|

In this way, rudra became the sons of the sages, who adopted silence and attained recognition.8.

ਪੁਨਿ ਭਏ ਅਤ੍ਰਿ ਰਿਖਿ ਮੁਨਿ ਮਹਾਨ ॥

pun bhe atr rikh mun mahaan |

ਦਸ ਚਾਰ ਚਾਰ ਬਿਦਿਆ ਨਿਧਾਨ ॥

das chaar chaar bidiaa nidhaan |

Then he incarnated himself as sage Atrl, who the store of eighteen sciences

ਲਿਨੇ ਸੁ ਜੋਗ ਤਜਿ ਰਾਜ ਆਨਿ ॥

line su jog taj raaj aan |

ਸੇਵਿਆ ਰੁਦ੍ਰ ਸੰਪਤਿ ਨਿਧਾਨ ॥੯॥

seviaa rudr sanpat nidhaan |9|

He abandoned everything else and adopted Yoga as his way of life and served Rudra, the store of all wealth.9.

ਕਿਨੋ ਸੁ ਯੋਗ ਬਹੁ ਦਿਨ ਪ੍ਰਮਾਨ ॥

kino su yog bahu din pramaan |

ਰੀਝਿਓ ਰੁਦ੍ਰ ਤਾ ਪਰ ਨਿਦਾਨ ॥

reejhio rudr taa par nidaan |

ਬਰੁ ਮਾਗ ਪੁਤ੍ਰ ਜੋ ਰੁਚੈ ਤੋਹਿ ॥

bar maag putr jo ruchai tohi |

ਬਰੁ ਦਾਨੁ ਤਉਨ ਮੈ ਦੇਉ ਤੋਹਿ ॥੧੦॥

bar daan taun mai deo tohi |10|

He performed austerities for a long time, on which, Rudra got pleased and said, “You may ask for any boon which you like, I shall grant it to you.”10.

ਕਰਿ ਜੋਰਿ ਅਤ੍ਰਿ ਤਬ ਭਯੋ ਠਾਢ ॥

kar jor atr tab bhayo tthaadt |

ਉਠਿ ਭਾਗ ਆਨ ਅਨੁਰਾਗ ਬਾਢ ॥

autth bhaag aan anuraag baadt |

Then the sage Atri stood up with folded hands and his love for Rudra was further increased in his mind

ਗਦ ਗਦ ਸੁ ਬੈਣ ਭਭਕੰਤ ਨੈਣ ॥

gad gad su bain bhabhakant nain |

ਰੋਮਾਨ ਹਰਖ ਉਚਰੇ ਸੁ ਬੈਣ ॥੧੧॥

romaan harakh uchare su bain |11|

He became very happy the tears flowed form his eyes and his hair showed signs of jubilation, when he said11

ਜੋ ਦੇਤ ਰੁਦ੍ਰ ਬਰੁ ਰੀਝ ਮੋਹਿ ॥

jo det rudr bar reejh mohi |

ਗ੍ਰਿਹ ਹੋਇ ਪੁਤ੍ਰ ਸਮ ਤੁਲਿ ਤੋਹਿ ॥

grih hoe putr sam tul tohi |

“O Rudra! if you want to grant me a boon, then give me a son like you

ਕਹਿ ਕੈ ਤਥਾਸਤੁ ਭਏ ਅੰਤ੍ਰ ਧਿਆਨ ॥

keh kai tathaasat bhe antr dhiaan |

ਗ੍ਰਿਹ ਗਯੋ ਅਤ੍ਰਿ ਮੁਨਿ ਮਨਿ ਮਹਾਨ ॥੧੨॥

grih gayo atr mun man mahaan |12|

” Rudra saying “let it be”, disappeared and the sage came back to his home.12.

ਗ੍ਰਿਹਿ ਬਰੀ ਆਨਿ ਅਨਸੂਆ ਨਾਰਿ ॥

grihi baree aan anasooaa naar |

ਜਨੁ ਪਠਿਓ ਤਤੁ ਨਿਜ ਸਿਵ ਨਿਕਾਰਿ ॥

jan patthio tat nij siv nikaar |

ਬ੍ਰਹਮਾ ਰੁ ਬਿਸਨ ਨਿਜ ਤੇਜ ਕਾਢਿ ॥

brahamaa ru bisan nij tej kaadt |

ਆਏ ਸੁ ਮਧਿ ਅਨਿਸੂਆ ਛਾਡਿ ॥੧੩॥

aae su madh anisooaa chhaadd |13|

On returning, he married Ansuya, who had been blessed by Shiva, Brahma and Vishnu by their Lustre.13.

ਭਈ ਕਰਤ ਜੋਗ ਬਹੁ ਦਿਨ ਪ੍ਰਮਾਨ ॥

bhee karat jog bahu din pramaan |

ਅਨਸੂਆ ਨਾਮ ਗੁਨ ਗਨ ਮਹਾਨ ॥

anasooaa naam gun gan mahaan |

Ansuya also, in consonance with her name, inspection being a charming lady, performed austerities

ਅਤਿ ਤੇਜਵੰਤ ਸੋਭਾ ਸੁਰੰਗ ॥

at tejavant sobhaa surang |

ਜਨੁ ਧਰਾ ਰੂਪ ਦੂਸਰ ਅਨੰਗ ॥੧੪॥

jan dharaa roop doosar anang |14|

She was extremely lustrous and glorious and it appeared that she was the second manifestation of the goddess of love (Rati).14.

ਸੋਭਾ ਅਪਾਰ ਸੁੰਦਰ ਅਨੰਤ ॥

sobhaa apaar sundar anant |

ਸਊਹਾਗ ਭਾਗ ਬਹੁ ਬਿਧਿ ਲਸੰਤ ॥

saoohaag bhaag bahu bidh lasant |

ਜਿਹ ਨਿਰਖਿ ਰੂਪ ਸੋਰਹਿ ਲੁਭਾਇ ॥

jih nirakh roop soreh lubhaae |

ਆਭਾ ਅਪਾਰ ਬਰਨੀ ਨ ਜਾਇ ॥੧੫॥

aabhaa apaar baranee na jaae |15|

That pretty and married fortunate woman was glorious in various ways on seeing whom, the personification of beauty also got allured her glory is indescribable.15.

ਨਿਸ ਨਾਥ ਦੇਖਿ ਆਨਨ ਰਿਸਾਨ ॥

nis naath dekh aanan risaan |

ਜਲਿ ਜਾਇ ਨੈਨ ਲਹਿ ਰੋਸ ਮਾਨ ॥

jal jaae nain leh ros maan |

Seeing her face, the moon was filled with jealousy and wept in affection

ਤਮ ਨਿਰਖਿ ਕੇਸ ਕੀਅ ਨੀਚ ਡੀਠ ॥

tam nirakh kes keea neech ddeetth |

ਛਪਿ ਰਹਾ ਜਾਨੁ ਗਿਰ ਹੇਮ ਪੀਠ ॥੧੬॥

chhap rahaa jaan gir hem peetth |16|

Seeing her hair, he bowed down her looks and even the Sumeru mountain, seeing her beauty, concealed himself.16.

ਕੰਠਹਿ ਕਪੋਤਿ ਲਖਿ ਕੋਪ ਕੀਨ ॥

kanttheh kapot lakh kop keen |

ਨਾਸਾ ਨਿਹਾਰਿ ਬਨਿ ਕੀਰ ਲੀਨ ॥

naasaa nihaar ban keer leen |

Seeing her neck, the female pigeon got enraged and the parrot seeing her nostril hid himself in the forest

ਰੋਮਾਵਲਿ ਹੇਰਿ ਜਮੁਨਾ ਰਿਸਾਨ ॥

romaaval her jamunaa risaan |

ਲਜਾ ਮਰੰਤ ਸਾਗਰ ਡੁਬਾਨ ॥੧੭॥

lajaa marant saagar ddubaan |17|

Seeing her hair, even Yamuna was filled with anger and seeing her serenity, the ocean felt shy.17.

ਬਾਹੂ ਬਿਲੋਕਿ ਲਾਜੈ ਮ੍ਰਿਨਾਲ ॥

baahoo bilok laajai mrinaal |

ਖਿਸਿਯਾਨ ਹੰਸ ਅਵਿਲੋਕਿ ਚਾਲ ॥

khisiyaan hans avilok chaal |

Seeing her arms, the lotus-stalk felt she and the swans, seeing her gait got angry

ਜੰਘਾ ਬਿਲੋਕਿ ਕਦਲੀ ਲਜਾਨ ॥

janghaa bilok kadalee lajaan |

ਨਿਸ ਰਾਟ ਆਪ ਘਟਿ ਰੂਪ ਮਾਨ ॥੧੮॥

nis raatt aap ghatt roop maan |18|

Seeing her legs, the Kadli trees became shyful and the moon considered his beauty inferior to her.18.

ਇਹ ਭਾਤਿ ਤਾਸੁ ਬਰਣੋ ਸਿੰਗਾਰ ॥

eih bhaat taas barano singaar |

ਕੋ ਸਕੈ ਕਬਿ ਮਹਿਮਾ ਉਚਾਰ ॥

ko sakai kab mahimaa uchaar |

In this way, the charm of her beauty is described, and no poet can utter her greatness

ਐਸੀ ਸਰੂਪ ਅਵਿਲੋਕ ਅਤ੍ਰਿ ॥

aisee saroop avilok atr |

ਜਨੁ ਲੀਨ ਰੂਪ ਕੋ ਛੀਨ ਛਤ੍ਰ ॥੧੯॥

jan leen roop ko chheen chhatr |19|

Seeing such a beauteous lady, the sage Atri believed that he had obtained canopied kingdom of beauty.19.

ਕੀਨੀ ਪ੍ਰਤਗਿ ਤਿਹ ਸਮੇ ਨਾਰਿ ॥

keenee pratag tih same naar |

ਬ੍ਰਯਾਹੈ ਨ ਭੋਗ ਭੋਗੈ ਭਤਾਰ ॥

brayaahai na bhog bhogai bhataar |

ਮੈ ਬਰੌ ਤਾਸੁ ਰੁਚਿ ਮਾਨਿ ਚਿਤ ॥

mai barau taas ruch maan chit |

ਜੋ ਸਹੈ ਕਸਟ ਐਸੇ ਪਵਿਤ ॥੨੦॥

jo sahai kasatt aise pavit |20|

That lady had vowed that she would not marry her husband for sexual enjoyment, and would wed that person, who would have the strength to endure the sacred tribulations of austrerities.20.

ਰਿਖਿ ਮਾਨਿ ਬੈਨ ਤਬ ਬਰ੍ਰਯੋ ਵਾਹਿ ॥

rikh maan bain tab barrayo vaeh |

ਜਨੁ ਲੀਨ ਲੂਟ ਸੀਗਾਰ ਤਾਹਿ ॥

jan leen loott seegaar taeh |

The sage (Arti) had agreed with her vow and married her and sacrificed himself on her charm of beauty

ਲੈ ਗਯੋ ਧਾਮਿ ਕਰਿ ਨਾਰਿ ਤਉਨ ॥

lai gayo dhaam kar naar taun |

ਪਿਤ ਦਤ ਦੇਵ ਮੁਨਿ ਅਤ੍ਰਿ ਜਉਨ ॥੨੧॥

pit dat dev mun atr jaun |21|

He, the sage Atri, who was the father of Dattatreya, making her his wife, brought her home.21.