ਕਾਨ੍ਰਹ ਬਾਚ ॥
kaanrah baach |
Speech of Krishna:
ਸਵੈਯਾ ॥
savaiyaa |
SWAYYA
ਰਜਨੀ ਪਰ ਗੀ ਤਬ ਹੀ ਭਗਵਾਨ ਕਹਿਯੋ ਹਸਿ ਕੈ ਹਮ ਰਾਸ ਕਰੈ ॥
rajanee par gee tab hee bhagavaan kahiyo has kai ham raas karai |
ਸਸਿ ਰਾਜਤ ਹੈ ਸਿਤ ਗੋਪਿਨ ਕੇ ਮੁਖ ਸੁੰਦਰ ਸੇਤ ਹੀ ਹਾਰ ਡਰੈ ॥
sas raajat hai sit gopin ke mukh sundar set hee haar ddarai |
When the night fell, Lord Krishna said smilingly, “come, let us absorb ourselves in amorous play,” there is moonlike brightness on the faces of the gopis and they have worn garlands of which flowers around their necks
ਹਿਤ ਸੋ ਬ੍ਰਿਜ ਭੂਮਿ ਬਿਖੈ ਸਭ ਹੀ ਰਸ ਖੇਲ ਕਰੈ ਕਰ ਡਾਰ ਗਰੈ ॥
hit so brij bhoom bikhai sabh hee ras khel karai kar ddaar garai |
ਤੁਮ ਕੋ ਜੋਊ ਸੋਕ ਬਢਿਯੋ ਬਿਛੁਰੇ ਹਮ ਸੋ ਮਿਲਿ ਕੈ ਅਬ ਸੋਕ ਹਰੈ ॥੫੧੩॥
tum ko joaoo sok badtiyo bichhure ham so mil kai ab sok harai |513|
They are all playing with their hands on the necks of one another and Krishna is saying, “The sorrow that you experienced in my absence, come, let us now remove that grief, holding ourselves in unison.513.
ਐਹੋ ਤ੍ਰੀਯਾ ਕਹਿ ਸ੍ਰੀ ਜਦੁਬੀਰ ਸਭੈ ਤੁਮ ਰਾਸ ਕੋ ਖੇਲ ਕਰੋ ॥
aiho treeyaa keh sree jadubeer sabhai tum raas ko khel karo |
ਗਹਿ ਕੈ ਕਰ ਸੋ ਕਰੁ ਮੰਡਲ ਕੈ ਨ ਕਛੂ ਮਨ ਭੀਤਰ ਲਾਜ ਧਰੋ ॥
geh kai kar so kar manddal kai na kachhoo man bheetar laaj dharo |
The woman said, “O hero of the Yadvas! When you are absorbed in an amorous play, then you do not feel even an iota of shyness in holding the hand of others in your hand in this assemblage
ਹਮਹੂੰ ਤੁਮਰੇ ਸੰਗ ਰਾਸ ਕਰੈ ਨਚਿ ਹੈ ਨਚਿਯੋ ਨਹ ਨੈਕੁ ਡਰੋ ॥
hamahoon tumare sang raas karai nach hai nachiyo neh naik ddaro |
We also play and dance with you fearlessly
ਸਭ ਹੀ ਮਨ ਬੀਚ ਅਸੋਕ ਕਰੋ ਅਤਿ ਹੀ ਮਨ ਸੋਕਨ ਕੋ ਸੁ ਹਰੋ ॥੫੧੪॥
sabh hee man beech asok karo at hee man sokan ko su haro |514|
Kindly remove our anguish and make our minds griefless.”514.
ਤਿਨ ਸੋ ਭਗਵਾਨ ਕਹੀ ਫਿਰ ਯੋ ਸਜਨੀ ਹਮਰੀ ਬਿਨਤੀ ਸੁਨਿ ਲੀਜੈ ॥
tin so bhagavaan kahee fir yo sajanee hamaree binatee sun leejai |
ਆਨੰਦ ਬੀਚ ਕਰੋ ਮਨ ਕੇ ਜਿਹ ਤੇ ਹਮਰੇ ਤਨ ਕੋ ਮਨ ਜੀਜੈ ॥
aanand beech karo man ke jih te hamare tan ko man jeejai |
Then Lord Krishna said to those women, “O dear ones! Listen to my request and be of good cheer in your mind, so that you may remain attached with my body
ਮਿਤਵਾ ਜਿਹ ਤੇ ਹਿਤ ਮਾਨਤ ਹੈ ਤਬ ਹੀ ਉਠ ਕੈ ਸੋਊ ਕਾਰਜ ਕੀਜੈ ॥
mitavaa jih te hit maanat hai tab hee utth kai soaoo kaaraj keejai |
“O friends! you may do the same whatever pleases you mind and is in your welfare
ਦੈ ਰਸ ਕੋ ਸਿਰਪਾਵ ਤਿਸੈ ਮਨ ਕੋ ਸਭ ਸੋਕ ਬਿਦਾ ਕਰਿ ਦੀਜੈ ॥੫੧੫॥
dai ras ko sirapaav tisai man ko sabh sok bidaa kar deejai |515|
Remove all your sorrows by submerging yourselves in amorous enjoyment from head to feet.”515.
ਹਸਿ ਕੈ ਭਗਵਾਨ ਕਹੀ ਫਿਰਿ ਯੌ ਰਸ ਕੀ ਬਤੀਯਾ ਹਮ ਤੇ ਸੁਨ ਲਈਯੈ ॥
has kai bhagavaan kahee fir yau ras kee bateeyaa ham te sun leeyai |
ਜਾ ਕੈ ਲੀਏ ਮਿਤਵਾ ਹਿਤ ਮਾਨਤ ਸੋ ਸੁਨ ਕੈ ਉਠਿ ਕਾਰਜ ਕਈਯੈ ॥
jaa kai lee mitavaa hit maanat so sun kai utth kaaraj keeyai |
Lord Krishna said again smilingly, “Listen to my talk about pleasure and O friends! do whatever you liks
ਗੋਪਿਨ ਸਾਥ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਿ ਕੈ ਕਬਿ ਸ︀ਯਾਮ ਕਹਿਯੋ ਮੁਸਲੀਧਰ ਭਈਯੈ ॥
gopin saath kripaa kar kai kab sayaam kahiyo musaleedhar bheeyai |
ਜਾ ਸੰਗ ਹੇਤ ਮਹਾ ਕਰੀਯੈ ਬਿਨੁ ਦਾਮਨ ਤਾ ਹੀ ਕੇ ਹਾਥਿ ਬਿਕਈਯੈ ॥੫੧੬॥
jaa sang het mahaa kareeyai bin daaman taa hee ke haath bikeeyai |516|
Krishna said again to gopis and also his brother Balram, “With whomsoever one may fall in love, he surrenders totally to him without any selfish motive.”516.
ਕਾਨਰ ਕੀ ਸੁਨ ਕੈ ਬਤੀਆ ਮਨ ਮੈ ਤਿਨ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਧੀਰ ਗਹਿਯੋ ਹੈ ॥
kaanar kee sun kai bateea man mai tin gvaarin dheer gahiyo hai |
ਦੋਖ ਜਿਤੋ ਮਨ ਭੀਤਰ ਥੋ ਰਸ ਪਾਵਕ ਮੋ ਤ੍ਰਿਣ ਤੁਲਿ ਦਹਿਯੋ ਹੈ ॥
dokh jito man bheetar tho ras paavak mo trin tul dahiyo hai |
Hearing the words of Krishna, the gopis felt courageous and in their mind, the straws of sufferings were burnt and destroyed by fire of amorous pleasure
ਰਾਸ ਕਰਿਯੋ ਸਭ ਹੀ ਮਿਲਿ ਕੈ ਜਸੁਧਾ ਸੁਤ ਕੋ ਤਿਨ ਮਾਨਿ ਕਹਿਯੋ ਹੈ ॥
raas kariyo sabh hee mil kai jasudhaa sut ko tin maan kahiyo hai |
ਰੀਝ ਰਹੀ ਪ੍ਰਿਥਮੀ ਪ੍ਰਿਥਮੀ ਗਨ ਅਉ ਨਭ ਮੰਡਲ ਰੀਝ ਰਹਿਯੋ ਹੈ ॥੫੧੭॥
reejh rahee prithamee prithamee gan aau nabh manddal reejh rahiyo hai |517|
Yashoda also said to all, “Get together for amorous play and seeing this the dwellers of the earth and the heavenly sphere are getting pleased.517.
ਗਾਵਤ ਏਕ ਬਜਾਵਤ ਤਾਲ ਸਭੈ ਬ੍ਰਿਜ ਨਾਰਿ ਮਹਾ ਹਿਤ ਸੋ ॥
gaavat ek bajaavat taal sabhai brij naar mahaa hit so |
ਭਗਵਾਨ ਕੋ ਮਾਨਿ ਕਹਿਯੋ ਤਬ ਹੀ ਕਬਿ ਸ︀ਯਾਮ ਕਹੈ ਅਤਿ ਹੀ ਚਿਤ ਸੋ ॥
bhagavaan ko maan kahiyo tab hee kab sayaam kahai at hee chit so |
All the women of Braja are singing and playing on instruments and in their mind they are proud of Krishna
ਇਨ ਸੀਖ ਲਈ ਗਤਿ ਗਾਮਨ ਤੇ ਸੁਰ ਭਾਮਨ ਤੇ ਕਿ ਕਿਧੋ ਕਿਤ ਸੋ ॥
ein seekh lee gat gaaman te sur bhaaman te ki kidho kit so |
Looking at their gait, it seems that they have learnt it from the elephants and the wives of gods
ਅਬ ਮੋਹਿ ਇਹੈ ਸਮਝਿਯੋ ਸੁ ਪਰੈ ਜਿਹ ਕਾਨ੍ਰਹ ਸਿਖੇ ਇਨ ਹੂੰ ਤਿਤ ਸੋ ॥੫੧੮॥
ab mohi ihai samajhiyo su parai jih kaanrah sikhe in hoon tith so |518|
The poet says, that it seems to his that they have learnt all this from Krishna.518.
ਮੋਰ ਕੋ ਪੰਖ ਬਿਰਾਜਤ ਸੀਸ ਸੁ ਰਾਜਤ ਕੁੰਡਲ ਕਾਨਨ ਦੋਊ ॥
mor ko pankh biraajat sees su raajat kunddal kaanan doaoo |
The peocock feather on his head and rings in the ears look splendid
ਲਾਲ ਕੀ ਮਾਲ ਸੁ ਛਾਜਤ ਕੰਠਹਿ ਤਾ ਉਪਮਾ ਸਮ ਹੈ ਨਹਿ ਕੋਊ ॥
laal kee maal su chhaajat kanttheh taa upamaa sam hai neh koaoo |
There is a rosary of gems around his neck, which cannot be compared with anything
ਜੋ ਰਿਪੁ ਪੈ ਮਗ ਜਾਤ ਚਲਿਯੋ ਸੁਨਿ ਕੈ ਉਪਮਾ ਚਲਿ ਦੇਖਤ ਓਊ ॥
jo rip pai mag jaat chaliyo sun kai upamaa chal dekhat oaoo |
The enemy walking on his path, deviates in order to see Krishna
ਅਉਰ ਕੀ ਬਾਤ ਕਹਾ ਕਹੀਯੈ ਕਬਿ ਸ︀ਯਾਮ ਸੁਰਾਦਿਕ ਰੀਝਤ ਸੋਊ ॥੫੧੯॥
aaur kee baat kahaa kaheeyai kab sayaam suraadik reejhat soaoo |519|
What to speak of other people, the gods are also getting pleased on seeing Krishna.519.
ਗੋਪਿਨ ਸੰਗ ਤਹਾ ਭਗਵਾਨ ਮਨੈ ਅਤਿ ਹੀ ਹਿਤ ਕੋ ਕਰ ਗਾਵੈ ॥
gopin sang tahaa bhagavaan manai at hee hit ko kar gaavai |
ਰੀਝ ਰਹੈ ਖਗ ਠਉਰ ਸਮੇਤ ਸੁ ਯਾ ਬਿਧਿ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਕਾਨ੍ਰਹ ਰਿਝਾਵੈ ॥
reejh rahai khag tthaur samet su yaa bidh gvaarin kaanrah rijhaavai |
Krishna is singing in extreme love alongwith gopis and he is enrapturing them in such a way that on seeing him, even the birds became motionless
ਜਾ ਕਹੁ ਖੋਜਿ ਕਈ ਗਣ ਗੰਧ੍ਰਬ ਕਿੰਨਰ ਭੇਦ ਨ ਰੰਚਕ ਪਾਵੈ ॥
jaa kahu khoj kee gan gandhrab kinar bhed na ranchak paavai |
ਗਾਵਤ ਸੋ ਹਰਿ ਜੂ ਤਿਹ ਜਾ ਤਜ ਕੈ ਮ੍ਰਿਗਨੀ ਚਲਿ ਕੈ ਮ੍ਰਿਗ ਆਵੈ ॥੫੨੦॥
gaavat so har joo tih jaa taj kai mriganee chal kai mrig aavai |520|
The Lord, whose mystery is not known to ganas, gandharvas, kinnars ets., that Lord is singing and on listening him singing, the does are coming up, abandoning their deer.520.
ਗਾਵਤ ਸਾਰੰਗ ਸੁਧ ਮਲਾਰ ਬਿਭਾਸ ਬਿਲਾਵਲ ਅਉ ਫੁਨਿ ਗਉਰੀ ॥
gaavat saarang sudh malaar bibhaas bilaaval aau fun gauree |
ਜਾ ਸੁਰ ਸ੍ਰੋਨਨ ਮੈ ਸੁਨ ਕੈ ਸੁਰ ਭਾਮਿਨ ਧਾਵਤ ਡਾਰਿ ਪਿਛਉਰੀ ॥
jaa sur sronan mai sun kai sur bhaamin dhaavat ddaar pichhauree |
He is singing the musical modes of Sarang, Suddh Malhar, Vibhas, Bilawal and Gauri and listening to his tune, the wives of gods are also coming, abandoning their head-dresses
ਸੋ ਸੁਨ ਕੈ ਸਭ ਗ੍ਵਾਰਨਿਯਾ ਰਸ ਕੈ ਸੰਗ ਹੋਇ ਗਈ ਜਨੁ ਬਉਰੀ ॥
so sun kai sabh gvaaraniyaa ras kai sang hoe gee jan bauree |
ਤਿਆਗ ਕੈ ਕਾਨਨ ਤਾ ਸੁਨ ਕੈ ਮ੍ਰਿਗ ਲੈ ਮ੍ਰਿਗਨੀ ਚਲਿ ਆਵਤ ਦਉਰੀ ॥੫੨੧॥
tiaag kai kaanan taa sun kai mrig lai mriganee chal aavat dauree |521|
The gopis also, on listening to that tasteful sound, have become mad and come running in the company of deer and does, leaving the forest.521.
ਏਕ ਨਚੈ ਇਕ ਗਾਵਤ ਗੀਤ ਬਜਾਵਤ ਤਾਲ ਦਿਖਾਵਤ ਭਾਵਨ ॥
ek nachai ik gaavat geet bajaavat taal dikhaavat bhaavan |
Someone is dancing, someone in singing and someone is exhibiting his emotions in various ways
ਰਾਸ ਬਿਖੈ ਅਤਿ ਹੀ ਰਸ ਸੋ ਸੁ ਰਿਝਾਵਨ ਕਾਜ ਸਭੈ ਮਨ ਭਾਵਨਿ ॥
raas bikhai at hee ras so su rijhaavan kaaj sabhai man bhaavan |
In that amorous display all are alluring one another in captivating manner
ਚਾਦਨੀ ਸੁੰਦਰ ਰਾਤਿ ਬਿਖੈ ਕਬਿ ਸ︀ਯਾਮ ਕਹੈ ਸੁ ਬਿਖੈ ਰੁਤ ਸਾਵਨ ॥
chaadanee sundar raat bikhai kab sayaam kahai su bikhai rut saavan |
ਗ੍ਵਾਰਨਿਯਾ ਤਜਿ ਕੈ ਪੁਰ ਕੋ ਮਿਲਿ ਖੇਲਿ ਕਰੈ ਰਸ ਨੀਕਨਿ ਠਾਵਨ ॥੫੨੨॥
gvaaraniyaa taj kai pur ko mil khel karai ras neekan tthaavan |522|
The poet Shyam says that the gopis are playing with Krishna at nice places on abandoning the city in rainy season and moonlit nights.522.
ਸੁੰਦਰ ਠਉਰ ਬਿਖੈ ਕਬਿ ਸ︀ਯਾਮ ਕਹੈ ਮਿਲਿ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਖੇਲ ਕਰਿਯੋ ਹੈ ॥
sundar tthaur bikhai kab sayaam kahai mil gvaarin khel kariyo hai |
ਮਾਨਹੁ ਆਪ ਹੀ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸੁਰ ਮੰਡਲ ਸੁਧਿ ਬਨਾਇ ਧਰਿਯੋ ਹੈ ॥
maanahu aap hee te brahamaa sur manddal sudh banaae dhariyo hai |
The poet Shyam says that gopis have played with Krishna at nice places and it seems that Brahma has created the sphere of gods
ਜਾ ਪਿਖ ਕੇ ਖਗ ਰੀਝ ਰਹੈ ਮ੍ਰਿਗ ਤਿਆਗ ਤਿਸੈ ਨਹੀ ਚਾਰੋ ਚਰਿਯੋ ਹੈ ॥
jaa pikh ke khag reejh rahai mrig tiaag tisai nahee chaaro chariyo hai |
Seeing this spectacle, the birds are getting pleased, the deer have lost consciousness about food and water
ਅਉਰ ਕੀ ਬਾਤ ਕਹਾ ਕਹੀਯੇ ਜਿਹ ਕੇ ਪਿਖਏ ਭਗਵਾਨ ਛਰਿਯੋ ਹੈ ॥੫੨੩॥
aaur kee baat kahaa kaheeye jih ke pikhe bhagavaan chhariyo hai |523|
What else should be said, the Lord himself has been deceived.523.
ਇਤ ਤੇ ਨੰਦਲਾਲ ਸਖਾ ਲੀਏ ਸੰਗਿ ਉਤੈ ਫੁਨਿ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਜੂਥ ਸਬੈ ॥
eit te nandalaal sakhaa lee sang utai fun gvaarin jooth sabai |
On this side, Krishna was accompanied by his boy-friends and on that side the gopis gathered together and started
ਬਹਸਾ ਬਹਸੀ ਤਹ ਹੋਨ ਲਗੀ ਰਸ ਬਾਤਨ ਸੋ ਕਬਿ ਸ︀ਯਾਮ ਤਬੈ ॥
bahasaa bahasee teh hon lagee ras baatan so kab sayaam tabai |
A dialogue ensued on various issues concerning pleasure according to the poet Shyam:
ਜਿਹ ਕੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਹੀ ਅੰਤ ਲਖੈ ਨਹ ਨਾਰਦ ਪਾਵਤ ਜਾਹਿ ਛਬੈ ॥
jih ko brahamaa nahee ant lakhai neh naarad paavat jaeh chhabai |
The mystery of the Lord could not be known to Brahma and also the sage Narada
ਮ੍ਰਿਗ ਜਿਉ ਮ੍ਰਿਗਨੀ ਮਹਿ ਰਾਜਤ ਹੈ ਹਰਿ ਤਿਉ ਗਨ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਬੀਚ ਫਬੈ ॥੫੨੪॥
mrig jiau mriganee meh raajat hai har tiau gan gvaarin beech fabai |524|
Just as a deer looks elegant amongst the does in the ssame manner, Krishna amongst the gopis.524.
ਨੰਦ ਲਾਲ ਲਲਾ ਇਤ ਗਾਵਤ ਹੈ ਉਤ ਤੇ ਸਭ ਗ੍ਵਾਰਨਿਯਾ ਮਿਲਿ ਗਾਵੈ ॥
nand laal lalaa it gaavat hai ut te sabh gvaaraniyaa mil gaavai |
On this side Krishna is singing and on that side the gopis are singing
ਫਾਗੁਨ ਕੀ ਰੁਤਿ ਊਪਰਿ ਆਬਨ ਮਾਨਹੁ ਕੋਕਿਲਕਾ ਕੁਕਹਾਵੈ ॥
faagun kee rut aoopar aaban maanahu kokilakaa kukahaavai |
They seem like the nightingales singing on mango trees in the season in the moth of Phagun
ਤੀਰ ਨਦੀ ਸੋਊ ਗਾਵਤ ਗੀਤ ਜੋਊ ਉਨ ਕੇ ਮਨ ਭੀਤਰ ਭਾਵੈ ॥
teer nadee soaoo gaavat geet joaoo un ke man bheetar bhaavai |
They are singing their favourite songs
ਨੈਨ ਨਛਤ੍ਰ ਪਸਾਰਿ ਪਿਖੈ ਸੁਰ ਦੇਵ ਬਧੂ ਮਿਲਿ ਦੇਖਨਿ ਆਵੈ ॥੫੨੫॥
nain nachhatr pasaar pikhai sur dev badhoo mil dekhan aavai |525|
The stars of the sky are gazing their splendour with wide-open eyes the wives of the gods are also coming to see them.525.
ਮੰਡਲ ਰਾਸ ਬਚਿਤ੍ਰ ਮਹਾ ਸਮ ਜੇ ਹਰਿ ਕੀ ਭਗਵਾਨ ਰਚਿਯੋ ਹੈ ॥
manddal raas bachitr mahaa sam je har kee bhagavaan rachiyo hai |
That arena of amorous play is wonderful, where Lord Krishna danced
ਤਾਹੀ ਕੇ ਬੀਚ ਕਹੈ ਕਬਿ ਇਉ ਰਸ ਕੰਚਨ ਕੀ ਸਮਤੁਲਿ ਮਚਿਯੋ ਹੈ ॥
taahee ke beech kahai kab iau ras kanchan kee samatul machiyo hai |
In that arena, the gathering splendid like gold, has raised a tumult regarding the amorous play
ਤਾ ਸੀ ਬਨਾਇਬੇ ਕੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨ ਬਨੀ ਕਰਿ ਕੈ ਜੁਗ ਕੋਟਿ ਪਚਿਯੋ ਹੈ ॥
taa see banaaeibe ko brahamaa na banee kar kai jug kott pachiyo hai |
Such a wonderful arena, even Brahma cannot create with his efforts for millions of ages
ਕੰਚਨ ਕੇ ਤਨਿ ਗੋਪਨਿ ਕੋ ਤਿਹ ਮਧਿ ਮਨੀ ਮਨ ਤੁਲਿ ਗਚਿਯੋ ਹੈ ॥੫੨੬॥
kanchan ke tan gopan ko tih madh manee man tul gachiyo hai |526|
The bodies of gopis are like gold and their minds seem splendid like pearls.526.
ਜਲ ਮੈ ਸਫਰੀ ਜਿਮ ਕੇਲ ਕਰੈ ਤਿਮ ਗ੍ਵਾਰਨਿਯਾ ਹਰਿ ਕੇ ਸੰਗਿ ਡੋਲੈ ॥
jal mai safaree jim kel karai tim gvaaraniyaa har ke sang ddolai |
Just as the fish moves in the water, in the same manner, the gopis are roaming with Krishna
ਜਿਉ ਜਨ ਫਾਗ ਕੋ ਖੇਲਤ ਹੈ ਤਿਹ ਭਾਤਿ ਹੀ ਕਾਨ੍ਰਹ ਕੇ ਸਾਥ ਕਲੋਲੈ ॥
jiau jan faag ko khelat hai tih bhaat hee kaanrah ke saath kalolai |
Just as the people play Holi fearlessly in the same manner the gopis are flirting with Krishna
ਕੋਕਿਲਕਾ ਜਿਮ ਬੋਲਤ ਹੈ ਤਿਮ ਗਾਵਤ ਤਾ ਕੀ ਬਰਾਬਰ ਬੋਲੈ ॥
kokilakaa jim bolat hai tim gaavat taa kee baraabar bolai |
ਸ︀ਯਾਮ ਕਹੈ ਸਭ ਗ੍ਵਾਰਨਿਯਾ ਇਹ ਭਾਤਨ ਸੋ ਰਸ ਕਾਨ੍ਰਹਿ ਨਿਚੋਲੈ ॥੫੨੭॥
sayaam kahai sabh gvaaraniyaa ih bhaatan so ras kaanreh nicholai |527|
They are all warbling like a nightingale and are quaffing the Krishna-nectar.527.
ਰਸ ਕੀ ਚਰਚਾ ਤਿਨ ਸੋ ਭਗਵਾਨ ਕਰੀ ਹਿਤ ਸੋ ਨ ਕਛੂ ਕਮ ਕੈ ॥
ras kee charachaa tin so bhagavaan karee hit so na kachhoo kam kai |
Lord Krishna held free discussion with them regarding amorous pleasure
ਇਹ ਭਾਤਿ ਕਹਿਯੋ ਕਬਿ ਸ︀ਯਾਮ ਕਹੈ ਤੁਮਰੇ ਮਾਹਿ ਖੇਲ ਬਨਿਓ ਹਮ ਕੈ ॥
eih bhaat kahiyo kab sayaam kahai tumare maeh khel banio ham kai |
The poet says that Krishna said to the gopis, “I have just become like a play for you”
ਕਹਿ ਕੈ ਇਹ ਬਾਤ ਦੀਯੋ ਹਸਿ ਕੈ ਸੁ ਪ੍ਰਭਾ ਸੁਭ ਦੰਤਨ ਯੌ ਦਮਕੈ ॥
keh kai ih baat deeyo has kai su prabhaa subh dantan yau damakai |
ਜਨੁ ਦਿਉਸ ਭਲੇ ਰੁਤਿ ਸਾਵਨ ਕੀ ਅਤਿ ਅਭ੍ਰਨ ਮੈ ਚਪਲਾ ਚਮਕੈ ॥੫੨੮॥
jan diaus bhale rut saavan kee at abhran mai chapalaa chamakai |528|
Saying this, Krishna laughed and his teeth glistened like the flash of lightning in clouds in the month of Sawan.528.
ਐਹੋ ਲਲਾ ਨੰਦ ਲਾਲ ਕਹੈ ਸਭ ਗ੍ਵਾਰਨਿਯਾ ਅਤਿ ਮੈਨ ਭਰੀ ॥
aiho lalaa nand laal kahai sabh gvaaraniyaa at main bharee |
ਹਮਰੇ ਸੰਗ ਆਵਹੁ ਖੇਲ ਕਰੋ ਨ ਕਛੂ ਮਨ ਭੀਤਰ ਸੰਕ ਕਰੀ ॥
hamare sang aavahu khel karo na kachhoo man bheetar sank karee |
The lustful gopis call Krishna and say, “Krishna! Come and play (sex) with us without hesitation
ਨੈਨ ਨਚਾਇ ਕਛੂ ਮੁਸਕਾਇ ਕੈ ਭਉਹ ਦੁਊ ਕਰਿ ਟੇਢਿ ਧਰੀ ॥
nain nachaae kachhoo musakaae kai bhauh duaoo kar ttedt dharee |
They are causing their eyes to dance, they are tilting their eyebrows
ਮਨ ਯੌ ਉਪਜੀ ਉਪਮਾ ਰਸ ਕੀ ਮਨੋ ਕਾਨ੍ਰਹ ਕੇ ਕੰਠਹਿ ਫਾਸਿ ਡਰੀ ॥੫੨੯॥
man yau upajee upamaa ras kee mano kaanrah ke kanttheh faas ddaree |529|
It seems that the nose of attachment has fallen on the neck of Krishna.529.
ਖੇਲਤ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਮਧਿ ਸੋਊ ਕਬਿ ਸ︀ਯਾਮ ਕਹੈ ਹਰਿ ਜੂ ਛਬਿ ਵਾਰੋ ॥
khelat gvaarin madh soaoo kab sayaam kahai har joo chhab vaaro |
I am a sacrifice on the beautiful spectacle of Krishna playing amongst gopis (the poet says)
ਖੇਲਤ ਹੈ ਸੋਊ ਮੈਨ ਭਰੀ ਇਨ ਹੂੰ ਪਰ ਮਾਨਹੁ ਚੇਟਕ ਡਾਰੋ ॥
khelat hai soaoo main bharee in hoon par maanahu chettak ddaaro |
Full of lust, they are playing in the manner of one under magical charms
ਤੀਰ ਨਦੀ ਬ੍ਰਿਜ ਭੂਮਿ ਬਿਖੈ ਅਤਿ ਹੋਤ ਹੈ ਸੁੰਦਰ ਭਾਤਿ ਅਖਾਰੋ ॥
teer nadee brij bhoom bikhai at hot hai sundar bhaat akhaaro |
ਰੀਝ ਰਹੈ ਪ੍ਰਿਥਮੀ ਕੇ ਸਭੈ ਜਨ ਰੀਝ ਰਹਿਯੋ ਸੁਰ ਮੰਡਲ ਸਾਰੋ ॥੫੩੦॥
reejh rahai prithamee ke sabhai jan reejh rahiyo sur manddal saaro |530|
In the land of Braja and on the bank of the river, this beautiful arena has been formed and on seeing it, the dwellers of the earth and the whole sphere of gods is getting pleased.530.
ਗਾਵਤ ਏਕ ਨਚੈ ਇਕ ਗ੍ਵਾਰਨਿ ਤਾਰਿਨ ਕਿੰਕਨ ਕੀ ਧੁਨਿ ਬਾਜੈ ॥
gaavat ek nachai ik gvaaran taarin kinkan kee dhun baajai |
Some gopi is dancing, someone is singing, someone is playing on a stringed musical instrument and someone is playing on the flute
ਜਿਉ ਮ੍ਰਿਗ ਰਾਜਤ ਬੀਚ ਮ੍ਰਿਗੀ ਹਰਿ ਤਿਉ ਗਨ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਬੀਚ ਬਿਰਾਜੈ ॥
jiau mrig raajat beech mrigee har tiau gan gvaarin beech biraajai |
Just as a deer looks elegant amongst the does, in the same manner Krishna is there amongst the gopis
ਨਾਚਤ ਸੋਊ ਮਹਾ ਹਿਤ ਸੋ ਕਬਿ ਸ︀ਯਾਮ ਪ੍ਰਭਾ ਤਿਨ ਕੀ ਇਮ ਛਾਜੈ ॥
naachat soaoo mahaa hit so kab sayaam prabhaa tin kee im chhaajai |
All are dancing with great affection and are looking winsome
ਗਾਇਬ ਪੇਖਿ ਰਿਸੈ ਗਨ ਗੰਧ੍ਰਬ ਨਾਚਬ ਦੇਖਿ ਬਧੂ ਸੁਰ ਲਾਜੈ ॥੫੩੧॥
gaaeib pekh risai gan gandhrab naachab dekh badhoo sur laajai |531|
Seeing them singing, the ganas and gandharvas are getting envious and seeing their dance, the wives of the gods are feeling shy.531.
ਰਸ ਕਾਰਨ ਕੋ ਭਗਵਾਨ ਤਹਾ ਕਬਿ ਸ︀ਯਾਮ ਕਹੈ ਰਸ ਖੇਲ ਕਰਿਯੋ ॥
ras kaaran ko bhagavaan tahaa kab sayaam kahai ras khel kariyo |
Being deeply absorbed in love, Lord Krishna played his amorous play there
ਮਨ ਯੌ ਉਪਜੀ ਉਪਮਾ ਹਰਿ ਜੂ ਇਨ ਪੈ ਜਨੁ ਚੇਟਕ ਮੰਤ੍ਰ ਡਰਿਯੋ ॥
man yau upajee upamaa har joo in pai jan chettak mantr ddariyo |
It seemes tha the has charmed all with his mantra
ਪਿਖ ਕੈ ਜਿਹ ਕੋ ਸੁਰ ਅਛ੍ਰਨ ਕੇ ਗਿਰਿ ਬੀਚ ਲਜਾਇ ਬਪੈ ਸੁ ਧਰਿਯੋ ॥
pikh kai jih ko sur achhran ke gir beech lajaae bapai su dhariyo |
Seeing them, the heavenly damsels feeling shy, hid themselves silently in caves
ਗੁਪੀਆ ਸੰਗਿ ਕਾਨ੍ਰਹ ਕੇ ਡੋਲਤ ਹੈ ਇਨ ਕੋ ਮਨੂਆ ਜਬ ਕਾਨ੍ਰਹ ਹਰਿਯੋ ॥੫੩੨॥
gupeea sang kaanrah ke ddolat hai in ko manooaa jab kaanrah hariyo |532|
Krishna has stolen the mind of the gopis and they are all staggering with Krishna.532.
ਸ︀ਯਾਮ ਕਹੈ ਸਭ ਹੀ ਗੁਪੀਆ ਹਰਿ ਕੇ ਸੰਗਿ ਡੋਲਤ ਹੈ ਸਭ ਹੂਈਆ ॥
sayaam kahai sabh hee gupeea har ke sang ddolat hai sabh hooeea |
The poet says that all the gopis are wandering with Krishna
ਗਾਵਤ ਏਕ ਫਿਰੈ ਇਕ ਨਾਚਤ ਏਕ ਫਿਰੈ ਰਸ ਰੰਗ ਅਕੂਈਆ ॥
gaavat ek firai ik naachat ek firai ras rang akooeea |
Someone is singing, someone is dancing and someone is moving silently
ਏਕ ਕਹੈ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਇਕ ਲੈ ਹਰਿ ਨਾਮੁ ਪਰੈ ਗਿਰਿ ਭੂਈਆ ॥
ek kahai bhagavaan haree ik lai har naam parai gir bhooeea |
Someone is repeating the name of Krishna and someone, repeating his name, is falling on the earth
ਯੌ ਉਪਜੀ ਉਪਮਾ ਪਿਖਿ ਚੁੰਮਕ ਲਾਗੀ ਫਿਰੈ ਤਿਹ ਕੇ ਸੰਗ ਸੂਈਆ ॥੫੩੩॥
yau upajee upamaa pikh chunmak laagee firai tih ke sang sooeea |533|
They are looking like needles attached to the magnet.533.
ਸੰਗ ਗ੍ਵਾਰਿਨ ਕਾਨ੍ਰਹ ਕਹੀ ਹਸਿ ਕੈ ਕਬਿ ਸ︀ਯਾਮ ਕਹੈ ਅਧ ਰਾਤਿ ਸਮੈ ॥
sang gvaarin kaanrah kahee has kai kab sayaam kahai adh raat samai |
ਹਮ ਹੂੰ ਤੁਮ ਹੂੰ ਤਜਿ ਕੈ ਸਭ ਖੇਲ ਸਭੈ ਮਿਲ ਕੈ ਹਮ ਧਾਮਿ ਰਮੈ ॥
ham hoon tum hoon taj kai sabh khel sabhai mil kai ham dhaam ramai |
At the dead of night, Krishna said to the gopis, “Let us, both you and me, run away, leaving our amorous play and be absorbed at home”
ਹਰਿ ਆਇਸੁ ਮਾਨਿ ਚਲੀ ਗ੍ਰਿਹ ਕੋ ਸਭ ਗ੍ਵਾਰਨੀਯਾ ਕਰਿ ਦੂਰ ਗਮੈ ॥
har aaeis maan chalee grih ko sabh gvaaraneeyaa kar door gamai |
Obeying Krishna, all the gopis, forgetting their suffering left for home
ਅਬ ਜਾਇ ਟਿਕੈ ਸਭ ਆਸਨ ਮੈ ਕਰਿ ਕੈ ਸਭ ਪ੍ਰਾਤ ਕੀ ਨੇਹ ਤਮੈ ॥੫੩੪॥
ab jaae ttikai sabh aasan mai kar kai sabh praat kee neh tamai |534|
All of them came and slept in their homes and began to wait for the day-dawn.534.
ਹਰਿ ਸੋ ਅਰੁ ਗੋਪਿਨ ਸੰਗਿ ਕਿਧੋ ਕਬਿ ਸ︀ਯਾਮ ਕਹੈ ਅਤਿ ਖੇਲ ਭਯੋ ਹੈ ॥
har so ar gopin sang kidho kab sayaam kahai at khel bhayo hai |
ਲੈ ਹਰਿ ਜੀ ਤਿਨ ਕੋ ਸੰਗ ਆਪਨ ਤਿਆਗ ਕੈ ਖੇਲ ਕੋ ਧਾਮਿ ਅਯੋ ਹੈ ॥
lai har jee tin ko sang aapan tiaag kai khel ko dhaam ayo hai |
The poet Shyam says that in this way, the love between Krishna and the gopis continued. Krishna accompanied the gopis and leaving the amorous play came back home
ਤਾ ਛਬਿ ਕੋ ਜਸੁ ਉਚ ਮਹਾ ਕਬਿ ਨੇ ਅਪੁਨੇ ਮਨਿ ਚੀਨ ਲਯੋ ਹੈ ॥
taa chhab ko jas uch mahaa kab ne apune man cheen layo hai |
ਕਾਗਜੀਏ ਰਸ ਕੋ ਅਤਿ ਹੀ ਸੁ ਮਨੋ ਗਨਤੀ ਕਰਿ ਜੋਰੁ ਦਯੋ ਹੈ ॥੫੩੫॥
kaagajee ras ko at hee su mano ganatee kar jor dayo hai |535|
Describing the loveliness of this spectacle, the poet says that it seems to him that a grand total is being prepared, taking into account all the relevant sums.535.