ਸ੍ਵੈਯਾ ॥

svaiyaa |

SWAYYA,

ਬਾਹਨਿ ਸਿੰਘ ਭਇਆਨਕ ਰੂਪ ਲਖਿਓ ਸਭ ਦੈਤ ਮਹਾ ਡਰ ਪਾਇਓ ॥

baahan singh bheaanak roop lakhio sabh dait mahaa ddar paaeo |

Seeing the dreadful form of Chandi (whose vehicle is the lion). All the demons were filled with awe.,

ਸੰਖ ਲੀਏ ਕਰਿ ਚਕ੍ਰ ਅਉ ਬਕ੍ਰ ਸਰਾਸਨ ਪਤ੍ਰ ਬਚਿਤ੍ਰ ਬਨਾਇਓ ॥

sankh lee kar chakr aau bakr saraasan patr bachitr banaaeo |

She manifested herself in queer form, holding the conch, disc and bow in her hand.,

ਧਾਇ ਭੁਜਾ ਬਲ ਆਪਨ ਹ੍ਵੈ ਹਮ ਸੋ ਤਿਨ ਯੌ ਅਤਿ ਜੁਧੁ ਮਚਾਇਓ ॥

dhaae bhujaa bal aapan hvai ham so tin yau at judh machaaeo |

Rasktavija moved forward and knowing his superb strength, he challenged the goddess for a fight.,

ਕ੍ਰੋਧ ਕੈ ਸ੍ਰਉਣਤ ਬਿੰਦ ਕਹੈ ਰਨਿ ਇਆਹੀ ਤੇ ਚੰਡਿਕਾ ਨਾਮ ਕਹਾਇਓ ॥੧੫੩॥

krodh kai sraunat bind kahai ran eaahee te chanddikaa naam kahaaeo |153|

And said, “Thou has named thyself as Chandika come forward to fight with me.”153.,

ਮਾਰਿ ਲਇਓ ਦਲਿ ਅਉਰ ਭਜਿਓ ਤਬ ਕੋਪ ਕੇ ਆਪਨ ਹੀ ਸੁ ਭਿਰਿਓ ਹੈ ॥

maar leo dal aaur bhajio tab kop ke aapan hee su bhirio hai |

When the army of Raktavija was was destroyed or ran away, then in great fury, he himself came forward to fight.,

ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡਿ ਸੋ ਜੁਧੁ ਕਰਿਓ ਅਸਿ ਹਾਥਿ ਛੁਟਿਓ ਮਨ ਨਾਹਿ ਗਿਰਿਓ ਹੈ ॥

chandd prachandd so judh kario as haath chhuttio man naeh girio hai |

He fought a very fierce battle with Chandika and (while fighting) his sword fell down from his hand, but he did not lose heart.,

ਲੈ ਕੇ ਕੁਵੰਡ ਕਰੰ ਬਲ ਧਾਰ ਕੈ ਸ੍ਰੋਨ ਸਮੂਹ ਮੈ ਐਸੇ ਤਰਿਓ ਹੈ ॥

lai ke kuvandd karan bal dhaar kai sron samooh mai aise tario hai |

Taking the bow in hand and recouping his strength, he is swimming in the ocean of blood like this,

ਦੇਵ ਅਦੇਵ ਸਮੁੰਦ੍ਰ ਮਥਿਓ ਮਾਨੋ ਮੇਰ ਕੋ ਮਧਿ ਧਰਿਓ ਸੁ ਫਿਰਿਓ ਹੈ ॥੧੫੪॥

dev adev samundr mathio maano mer ko madh dhario su firio hai |154|

As though he wass the Sumeru mountain like the one used at the time of churning of ocean by the gods and demons.154.,

ਕ੍ਰੁਧ ਕੈ ਜੁਧ ਕੇ ਦੈਤ ਬਲੀ ਨਦ ਸ੍ਰੋਨ ਕੋ ਤੈਰ ਕੇ ਪਾਰ ਪਧਾਰਿਓ ॥

krudh kai judh ke dait balee nad sron ko tair ke paar padhaario |

The powerful demon waged the war with great anger and swam over and crossed the ocean of blood.,

ਲੈ ਕਰਵਾਰ ਅਉ ਢਾਰ ਸੰਭਾਰ ਕੈ ਸਿੰਘ ਕੋ ਦਉਰ ਕੈ ਜਾਇ ਹਕਾਰਿਓ ॥

lai karavaar aau dtaar sanbhaar kai singh ko daur kai jaae hakaario |

Holding his sword and controlling his shield, he ran forward and challenged the lion.,

ਆਵਤ ਪੇਖ ਕੈ ਚੰਡਿ ਕੁਵੰਡ ਤੇ ਬਾਨ ਲਗਿਓ ਤਨ ਮੂਰਛ ਪਾਰਿਓ ॥

aavat pekh kai chandd kuvandd te baan lagio tan moorachh paario |

Seeing his coming, Chandi shot an arrow from her bow, which caused the demon to become unconscious and fall down.,

ਰਾਮ ਕੇ ਭ੍ਰਾਤਨ ਜਿਉ ਹਨੂਮਾਨ ਕੋ ਸੈਲ ਸਮੇਤ ਧਰਾ ਪਰ ਡਾਰਿਓ ॥੧੫੫॥

raam ke bhraatan jiau hanoomaan ko sail samet dharaa par ddaario |155|

It seemed that the brother of Rama (Bharat) had caused Hanuman to fall down with he mountain.155.,

ਫੇਰ ਉਠਿਓ ਕਰਿ ਲੈ ਕਰਵਾਰ ਕੋ ਚੰਡ ਪ੍ਰਚੰਡ ਸਿਉ ਜੁਧ ਕਰਿਓ ਹੈ ॥

fer utthio kar lai karavaar ko chandd prachandd siau judh kario hai |

The demon got up again and holding the sword in his hand he waged the war with powerful Chandi.,

ਘਾਇਲ ਕੈ ਤਨ ਕੇਹਰ ਤੇ ਬਹਿ ਸ੍ਰਉਨ ਸਮੂਹ ਧਰਾਨਿ ਪਰਿਓ ਹੈ ॥

ghaaeil kai tan kehar te beh sraun samooh dharaan pario hai |

He wounded the lion, whose blood flowed enormously and fell upon the earth.,

ਸੋ ਉਪਮਾ ਕਬਿ ਨੇ ਬਰਨੀ ਮਨ ਕੀ ਹਰਨੀ ਤਿਹ ਨਾਉ ਧਰਿਓ ਹੈ ॥

so upamaa kab ne baranee man kee haranee tih naau dhario hai |

The poet hath described this scence in a very attractive manner.,

ਗੇਰੂ ਨਗੰ ਪਰ ਕੈ ਬਰਖਾ ਧਰਨੀ ਪਰਿ ਮਾਨਹੁ ਰੰਗ ਢਰਿਓ ਹੈ ॥੧੫੬॥

geroo nagan par kai barakhaa dharanee par maanahu rang dtario hai |156|

According to him, the colour of the ochre-mountain is melting and falling on earth in the rainy season.156.,

ਸ੍ਰੋਣਤ ਬਿੰਦੁ ਸੋ ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ਸੁ ਜੁਧ ਕਰਿਓ ਰਨ ਮਧ ਰੁਹੇਲੀ ॥

sronat bind so chandd prachandd su judh kario ran madh ruhelee |

Filled with rage, Chandika waged a fierce war with Raktavija in the battlefield.,

ਪੈ ਦਲ ਮੈ ਦਲ ਮੀਜ ਦਇਓ ਤਿਲ ਤੇ ਜਿਮੁ ਤੇਲ ਨਿਕਾਰਤ ਤੇਲੀ ॥

pai dal mai dal meej deo til te jim tel nikaarat telee |

She pressed the army of the demons in an instant, just as the oilman presses the oil from the sesame seed.,

ਸ੍ਰੋਉਣ ਪਰਿਓ ਧਰਨੀ ਪਰ ਚ੍ਵੈ ਰੰਗਰੇਜ ਕੀ ਰੇਨੀ ਜਿਉ ਫੂਟ ਕੈ ਫੈਲੀ ॥

sroaun pario dharanee par chvai rangarej kee renee jiau foott kai failee |

The blood is dripping on the earth just as the dyer’s colour-vessel cracks and the colour spreads.,

ਘਾਉ ਲਸੈ ਤਨ ਦੈਤ ਕੇ ਯੌ ਜਨੁ ਦੀਪਕ ਮਧਿ ਫਨੂਸ ਕੀ ਥੈਲੀ ॥੧੫੭॥

ghaau lasai tan dait ke yau jan deepak madh fanoos kee thailee |157|

The wounds of the demons glitter like the lamps in the containers.157.,

ਸ੍ਰਉਣਤ ਬਿੰਦ ਕੋ ਸ੍ਰਉਣ ਪਰਿਓ ਧਰਿ ਸ੍ਰਉਨਤ ਬਿੰਦ ਅਨੇਕ ਭਏ ਹੈ ॥

sraunat bind ko sraun pario dhar sraunat bind anek bhe hai |

Wherever the blood of Raktavija fell, many Raktavijas rose up there.,

ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ਕੁਵੰਡਿ ਸੰਭਾਰਿ ਕੇ ਬਾਨਨ ਸਾਥਿ ਸੰਘਾਰ ਦਏ ਹੈ ॥

chandd prachandd kuvandd sanbhaar ke baanan saath sanghaar de hai |

Chandi caught hold of her ferocious bow and killed all of them with her arrows.,

ਸ੍ਰਉਨ ਸਮੂਹ ਸਮਾਇ ਗਏ ਬਹੁਰੋ ਸੁ ਭਏ ਹਤਿ ਫੇਰਿ ਲਏ ਹੈ ॥

sraun samooh samaae ge bahuro su bhe hat fer le hai |

Through all the new born Raktavijas were killed, still more Raktavijas rose up, Chandi killed all of them.

ਬਾਰਿਦ ਧਾਰ ਪਰੈ ਧਰਨੀ ਮਾਨੋ ਬਿੰਬਰ ਹ੍ਵੈ ਮਿਟ ਕੈ ਜੁ ਗਏ ਹੈ ॥੧੫੮॥

baarid dhaar parai dharanee maano binbar hvai mitt kai ju ge hai |158|

They all die and are reborn like bubbles produced by rain and then immediately becoming extinct.158.,

ਜੇਤਕ ਸ੍ਰਉਨ ਕੀ ਬੂੰਦ ਗਿਰੈ ਰਨਿ ਤੇਤਕ ਸ੍ਰਉਨਤ ਬਿੰਦ ਹ੍ਵੈ ਆਈ ॥

jetak sraun kee boond girai ran tetak sraunat bind hvai aaee |

As many drops of blood of Raktavija fall on the ground, so many Raktavijas come into being.,

ਮਾਰ ਹੀ ਮਾਰ ਪੁਕਾਰਿ ਹਕਾਰ ਕੈ ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡਿ ਕੇ ਸਾਮੁਹਿ ਧਾਈ ॥

maar hee maar pukaar hakaar kai chandd prachandd ke saamuhi dhaaee |

Shouting loudly “kill her, kill her”, those demons run before Chandi.,

ਪੇਖਿ ਕੈ ਕੌਤੁਕ ਤਾ ਛਿਨ ਮੈ ਕਵਿ ਨੇ ਮਨ ਮੈ ਉਪਮਾ ਠਹਰਾਈ ॥

pekh kai kauatuk taa chhin mai kav ne man mai upamaa tthaharaaee |

Seeing this scene at that very moment, the poet imagined this comparison,

ਮਾਨਹੁ ਸੀਸ ਮਹਲ ਕੇ ਬੀਚ ਸੁ ਮੂਰਤਿ ਏਕ ਅਨੇਕ ਕੀ ਝਾਈ ॥੧੫੯॥

maanahu sees mehal ke beech su moorat ek anek kee jhaaee |159|

That in the glass-palace only one figure multiplies itself and appears like this.159.,

ਸ੍ਰਉਨਤ ਬਿੰਦ ਅਨੇਕ ਉਠੇ ਰਨਿ ਕ੍ਰੁਧ ਕੈ ਜੁਧ ਕੋ ਫੇਰ ਜੁਟੈ ਹੈ ॥

sraunat bind anek utthe ran krudh kai judh ko fer juttai hai |

Many Raktavijas rise and in fury, wage the war.,

ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡਿ ਕਮਾਨ ਤੇ ਬਾਨ ਸੁ ਭਾਨੁ ਕੀ ਅੰਸ ਸਮਾਨ ਛੁਟੈ ਹੈ ॥

chandd prachandd kamaan te baan su bhaan kee ans samaan chhuttai hai |

The arrows are shot from the ferocious bow of Chandi like the rays of the sun.,

ਮਾਰਿ ਬਿਦਾਰ ਦਏ ਸੁ ਭਏ ਫਿਰਿ ਲੈ ਮੁੰਗਰਾ ਜਿਮੁ ਧਾਨ ਕੁਟੈ ਹੈ ॥

maar bidaar de su bhe fir lai mungaraa jim dhaan kuttai hai |

Chandi killed and destroyed them, but they rose up again, the goddess continued killing them like the paddy thrashed by the wooden pestle.

ਚੰਡ ਦਏ ਸਿਰ ਖੰਡ ਜੁਦੇ ਕਰਿ ਬਿਲਨ ਤੇ ਜਨ ਬਿਲ ਤੁਟੈ ਹੈ ॥੧੬੦॥

chandd de sir khandd jude kar bilan te jan bil tuttai hai |160|

Chandi hath separated their heads with her double-edged sword just as the fruit of marmelos breaks away from the tree.160.,

ਸ੍ਰਉਨਤ ਬਿੰਦ ਅਨੇਕ ਭਏ ਅਸਿ ਲੈ ਕਰਿ ਚੰਡਿ ਸੁ ਐਸੇ ਉਠੇ ਹੈ ॥

sraunat bind anek bhe as lai kar chandd su aise utthe hai |

Many Raktavijas rising up, with swords in their hands, moved towards Chandi like this. Such demons rising from the drops of blood in great numbers, shower the arrows like rain.,

ਬੂੰਦਨ ਤੇ ਉਠਿ ਕੈ ਬਹੁ ਦਾਨਵ ਬਾਨਨ ਬਾਰਿਦ ਜਾਨੁ ਵੁਠੇ ਹੈ ॥

boondan te utth kai bahu daanav baanan baarid jaan vutthe hai |

Such demons rising from the drops of blood in great numbers, shower the arrows like rain.,

ਫੇਰਿ ਕੁਵੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡਿ ਸੰਭਾਰ ਕੈ ਬਾਨ ਪ੍ਰਹਾਰ ਸੰਘਾਰ ਸੁਟੇ ਹੈ ॥

fer kuvandd prachandd sanbhaar kai baan prahaar sanghaar sutte hai |

Chandi again took her ferocious bow in her hand shooting volley of arrows killed all of them.,

ਐਸੇ ਉਠੇ ਫਿਰਿ ਸ੍ਰਉਨ ਤੇ ਦੈਤ ਸੁ ਮਾਨਹੁ ਸੀਤ ਤੇ ਰੋਮ ਉਠੇ ਹੈ ॥੧੬੧॥

aise utthe fir sraun te dait su maanahu seet te rom utthe hai |161|

The demons rise from the blood like the hair rising in cold season.161.,

ਸ੍ਰਉਨਤ ਬਿੰਦ ਭਏ ਇਕਠੇ ਬਰ ਚੰਡਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ਕੇ ਘੇਰਿ ਲਇਓ ਹੈ ॥

sraunat bind bhe ikatthe bar chandd prachandd ke gher leo hai |

Many Raktavijas have gathered together and with force and swiftness, they have besieged Chandi.,

ਚੰਡਿ ਅਉ ਸਿੰਘ ਦੁਹੂੰ ਮਿਲ ਕੈ ਸਬ ਦੈਤਨ ਕੋ ਦਲ ਮਾਰ ਦਇਓ ਹੈ ॥

chandd aau singh duhoon mil kai sab daitan ko dal maar deo hai |

Both the goddess and the lion together have killed all these forces of demons.,

ਫੇਰਿ ਉਠੇ ਧੁਨਿ ਕੇ ਕਰਿ ਕੈ ਸੁਨਿ ਕੈ ਮੁਨਿ ਕੋ ਛੁਟਿ ਧਿਆਨੁ ਗਇਓ ਹੈ ॥

fer utthe dhun ke kar kai sun kai mun ko chhutt dhiaan geo hai |

The demons rose up again and produced such a loud voice which broke the contemplation of the sages.,

ਭੂਲ ਗਏ ਸੁਰ ਕੇ ਅਸਵਾਨ ਗੁਮਾਨ ਨ ਸ੍ਰਉਨਤ ਬਿੰਦ ਗਇਓ ਹੈ ॥੧੬੨॥

bhool ge sur ke asavaan gumaan na sraunat bind geo hai |162|

All the efforts of goddess were lost, but the pride of Raktavija was not decreased.162.,