ਚੌਪਈ ਛੰਦ ॥

chauapee chhand |

CHAUPAI STANZA

ਬਹੁ ਬਿਧਿ ਕਰੋ ਰਾਜ ਕੋ ਸਾਜਾ ॥

bahu bidh karo raaj ko saajaa |

ਦੇਸ ਦੇਸ ਕੇ ਜੀਤੇ ਰਾਜਾ ॥

des des ke jeete raajaa |

ਸਾਮ ਦਾਮ ਅਰੁ ਦੰਡ ਸਭੇਦਾ ॥

saam daam ar dandd sabhedaa |

ਜਿਹ ਬਿਧਿ ਹੁਤੀ ਸਾਸਨਾ ਬੇਦਾ ॥੮੩੭॥

jih bidh hutee saasanaa bedaa |837|

Performing his royal duties in many ways and practising Sama, Dama, Dand and Bhed and other methods of administration, Ram conquered other kings of many countries.837.

ਬਰਨ ਬਰਨ ਅਪਨੀ ਕ੍ਰਿਤ ਲਾਏ ॥

baran baran apanee krit laae |

ਚਾਰ ਚਾਰ ਹੀ ਬਰਨ ਚਲਾਏ ॥

chaar chaar hee baran chalaae |

He caused every caste to do its duties and set in motion Varnashram Dharma

ਛਤ੍ਰੀ ਕਰੈਂ ਬਿਪ੍ਰ ਕੀ ਸੇਵਾ ॥

chhatree karain bipr kee sevaa |

ਬੈਸ ਲਖੈ ਛਤ੍ਰੀ ਕਹ ਦੇਵਾ ॥੮੩੮॥

bais lakhai chhatree keh devaa |838|

Kshatriyas began to serve the Brahmin and the Vaishyas considered the Kshatriyas as gods.838.

ਸੂਦ੍ਰ ਸਭਨ ਕੀ ਸੇਵ ਕਮਾਵੈ ॥

soodr sabhan kee sev kamaavai |

ਜਹ ਕੋਈ ਕਹੈ ਤਹੀ ਵਹ ਧਾਵੈ ॥

jeh koee kahai tahee veh dhaavai |

The Shudras began to serve all and they went wherever they were sent

ਜੈਸਕ ਹੁਤੀ ਬੇਦ ਸਾਸਨਾ ॥

jaisak hutee bed saasanaa |

ਨਿਕਸਾ ਤੈਸ ਰਾਮ ਕੀ ਰਸਨਾ ॥੮੩੯॥

nikasaa tais raam kee rasanaa |839|

Ram always talked from his mouth about practicing administration according to Vedas.839.

ਰਾਵਣਾਦਿ ਰਣਿ ਹਾਕ ਸੰਘਾਰੇ ॥

raavanaad ran haak sanghaare |

ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਸੇਵਕ ਗਣ ਤਾਰੇ ॥

bhaat bhaat sevak gan taare |

ਲੰਕਾ ਦਈ ਟੰਕ ਜਨੁ ਦੀਨੋ ॥

lankaa dee ttank jan deeno |

ਇਹ ਬਿਧਿ ਰਾਜ ਜਗਤ ਮੈ ਕੀਨੋ ॥੮੪੦॥

eih bidh raaj jagat mai keeno |840|

Ram ruled by killing the tyrants like Ravana, by emancipating different devotees and attendants (ganas) and by collecting the taxes of Lanka.840.