ਸਵੈਯਾ ॥

savaiyaa |

SWAYYA

ਅਣਗੇਸ ਬਲੀ ਤਬ ਕੋਪਿ ਭਰਿਯੋ ਮਨਿ ਜਾਨ ਨਿਦਾਨ ਕੀ ਮਾਰ ਮਚੀ ਜਬ ॥

anages balee tab kop bhariyo man jaan nidaan kee maar machee jab |

ਸ︀ਯੰਦਨ ਪੈ ਚਢਿ ਕੈ ਕਢਿ ਕੈ ਕਸਿ ਬਾਨ ਕਮਾਨ ਤਨਾਇ ਲਈ ਤਬ ॥

sayandan pai chadt kai kadt kai kas baan kamaan tanaae lee tab |

Anag Sing, considering it a decisive war, was filled with anger and mounting on his chariot, he took out his sword and also pulled up his bow

ਸ੍ਰੀ ਹਰਿ ਕੀ ਪ੍ਰਿਤਨਾ ਹੂ ਕੇ ਊਪਰਿ ਆਇ ਪਰਿਯੋ ਤਿਨ ਬੀਰ ਹਨੇ ਸਬ ॥

sree har kee pritanaa hoo ke aoopar aae pariyo tin beer hane sab |

He attacked the army of Krishna and destroyed the heroic fighters

ਭਾਜਿ ਗਏ ਤਮ ਸੇ ਅਰਿ ਯੌ ਨ੍ਰਿਪ ਪਾਵਤ ਭਯੋ ਰਨਿ ਸੂਰਜ ਕੀ ਛਬਿ ॥੧੧੪੨॥

bhaaj ge tam se ar yau nrip paavat bhayo ran sooraj kee chhab |1142|

Just as the darkness moves away swiftly before the sun, similarly before the king Anag Singh, the enemy’s army sped away.1142.

ਪ੍ਰੇਰਿ ਤੁਰੰਗ ਸੁ ਆਗੇ ਭਯੋ ਕਰਿ ਲੈ ਅਸਿ ਢਾਰ ਬਡੀ ਧਰ ਕੈ ॥

prer turang su aage bhayo kar lai as dtaar baddee dhar kai |

ਕਛੁ ਜਾਦਵ ਸੋ ਤਿਨਿ ਜੁਧੁ ਕਰਿਯੋ ਨ ਟਰਿਯੋ ਤਿਨ ਸੋ ਪਗ ਦੁਇ ਡਰ ਕੈ ॥

kachh jaadav so tin judh kariyo na ttariyo tin so pag due ddar kai |

Driving forward his horse and taking up his sword and shield he moved forward and without retracing his steps, he fought with a cluster of some Yadavas

ਜਦੁਬੀਰ ਕੇ ਸਾਮੁਹੇ ਆਇ ਅਰਿਯੋ ਬਹੁ ਬੀਰਨ ਪ੍ਰਾਨ ਬਿਦਾ ਕਰਿ ਕੈ ॥

jadubeer ke saamuhe aae ariyo bahu beeran praan bidaa kar kai |

Killing many heroic fighters, he came and stood firmly in front of Krishna and said, “I have vowed that I shall not return to my home

ਗ੍ਰਿਹੁ ਕੋ ਨ ਚਲੋ ਇਹ ਮੋ ਪ੍ਰਨ ਹੈ ਕਿਧੋ ਪ੍ਰਾਨ ਤਜਉ ਕਿ ਤ੍ਵੈ ਮਰਿ ਕੈ ॥੧੧੪੩॥

grihu ko na chalo ih mo pran hai kidho praan tjau ki tvai mar kai |1143|

Either I shall breathe my last or I shall kill you.”1143.

ਯੌ ਕਹਿ ਕੈ ਅਸਿ ਕੋ ਗਹਿ ਕੈ ਜਦੁਬੀਰ ਚਮੂ ਕਹੁ ਜਾਇ ਹਕਾਰਾ ॥

yau keh kai as ko geh kai jadubeer chamoo kahu jaae hakaaraa |

Saying this, taking his sword in his hand, he challenged the army of Krishna

ਜਾਦਵ ਸੈਨ ਹੂੰ ਤੇ ਨਿਕਸਿਯੋ ਰਨ ਸੁੰਦਰ ਨਾਮ ਸਰੂਪ ਅਪਾਰਾ ॥

jaadav sain hoon te nikasiyo ran sundar naam saroop apaaraa |

The name of Krishna was hailed in the army of the Yadavas,

ਪ੍ਰੇਰਿ ਤੁਰੰਗ ਭਯੋ ਸਮੁਹੇ ਨ੍ਰਿਪ ਮੁੰਡ ਕਟਿਯੋ ਨ ਲਗੀ ਕਛੁ ਬਾਰਾ ॥

prer turang bhayo samuhe nrip mundd kattiyo na lagee kachh baaraa |

But Anag Singh, causing his horse to run came in front of the King of Yadava army

ਯੌ ਧਰ ਤੇ ਸਿਰ ਛੂਟ ਪਰਿਯੋ ਨਭਿ ਤੇ ਟੂਟ ਪਰੋ ਛਿਤ ਤਾਰਾ ॥੧੧੪੪॥

yau dhar te sir chhoott pariyo nabh te ttoott paro chhit taaraa |1144|

This king destroyed in an instant all the warriors of the army, the heads began to fall on the ground like the stars falling from the sky.1144.

ਪੁਨਿ ਦਉਰਿ ਪਰਿਯੋ ਜਦੁਵੀ ਪ੍ਰਿਤਨਾ ਪਰ ਸ︀ਯਾਮ ਕਹੈ ਅਤਿ ਕੀਨ ਰੁਸਾ ॥

pun daur pariyo jaduvee pritanaa par sayaam kahai at keen rusaa |

Getting very angry, he fell upon the Yadava army again

ਉਤ ਤੇ ਜਦੁਬੀਰ ਫਿਰੇ ਇਕਠੇ ਅਰਿਰਾਇ ਬਢਾਇ ਕੈ ਚਿਤ ਗੁਸਾ ॥

aut te jadubeer fire ikatthe ariraae badtaae kai chit gusaa |

On the other side Krishna also moved in his army, which increased the anger in the mind of the enemy

ਅਗਨਸਤ੍ਰ ਛੁਟਿਯੋ ਨ੍ਰਿਪ ਕੇ ਕਰ ਤੇ ਜਰਗੇ ਮਨੋ ਪਾਵਕ ਬੀਚ ਤੁਸਾ ॥

aganasatr chhuttiyo nrip ke kar te jarage mano paavak beech tusaa |

The king Anag Singh shot his firearm, by which the soldiers burnt like the straw in fire

ਕਟਿ ਅੰਗ ਪਰੇ ਬਹੁ ਜੋਧਨ ਕੇ ਮਨੋ ਜਗ ਕੇ ਮੰਡਲ ਮਧਿ ਕੁਸਾ ॥੧੧੪੫॥

katt ang pare bahu jodhan ke mano jag ke manddal madh kusaa |1145|

The limbs of the warriors being chopped fell like the grass burning in the sacrificial altar.1145.

ਕਾਨ ਪ੍ਰਮਾਨ ਲਉ ਖੈਚ ਕਮਾਨ ਸੁ ਬੀਰ ਨਿਹਾਰ ਕੈ ਬਾਨ ਚਲਾਵੈ ॥

kaan pramaan lau khaich kamaan su beer nihaar kai baan chalaavai |

ਜੋ ਇਨਿ ਊਪਰਿ ਆਨ ਪਰੇ ਸਰ ਸੋ ਅਧ ਬੀਚ ਤੇ ਕਾਟਿ ਗਿਰਾਵੈ ॥

jo in aoopar aan pare sar so adh beech te kaatt giraavai |

Pulling their bows upto the ears, the warriors are discharging the arrows and the arrow which collides with these arrows midway, it is chopped and thrown down

ਲੋਹ ਹਥੀ ਪਰਸੇ ਕਰਿ ਲੈ ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ ਕੀ ਦੇਹਿ ਪ੍ਰਹਾਰ ਲਗਾਵੈ ॥

loh hathee parase kar lai brijanaath kee dehi prahaar lagaavai |

ਜੁਧ ਸਮੈ ਥਕਿ ਕੈ ਜਕਿ ਕੈ ਜਦੁਬੀਰ ਕਉ ਪਾਰ ਸੰਭਾਰ ਨ ਆਵੈ ॥੧੧੪੬॥

judh samai thak kai jak kai jadubeer kau paar sanbhaar na aavai |1146|

Holding their swords, the enemies are striking the blows on the body of Krishna, but being tired, they could not obstruct the blows of Krishna.1146.

ਜੋ ਇਹ ਉਪਰ ਆਇ ਪਰੇ ਭਟ ਕੋਪ ਭਰੇ ਇਨ ਹੂੰ ਸੁ ਨਿਵਾਰੇ ॥

jo ih upar aae pare bhatt kop bhare in hoon su nivaare |

The warriors who attacked Krishna, they were chopped into bits by him

ਬਾਨ ਕਮਾਨ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਗਦਾ ਗਹਿ ਮਾਰਿ ਰਥੀ ਬਿਰਥੀ ਕਰਿ ਡਾਰੇ ॥

baan kamaan kripaan gadaa geh maar rathee birathee kar ddaare |

Taking his bow and arrows, sword and mace in his hands, he deprived the charioteers of their chariots

ਘਾਇਲ ਕੋਟਿ ਚਲੇ ਤਜਿ ਕੈ ਰਨ ਜੂਝਿ ਪਰੇ ਬਹੁ ਡੀਲ ਡਰਾਰੇ ॥

ghaaeil kott chale taj kai ran joojh pare bahu ddeel ddaraare |

Many warriors being wounded have started going away from the arena of war

ਯੌ ਉਪਜੀ ਉਪਮਾ ਸੁ ਮਨੋ ਅਹਿਰਾਜ ਪਰੇ ਖਗਰਾਜ ਕੇ ਮਾਰੇ ॥੧੧੪੭॥

yau upajee upamaa su mano ahiraaj pare khagaraaj ke maare |1147|

And many others fighting heroically in the field, the dead warriors appear like the dead snake-kings lying down, having been killed by Garuda the king of birds.1147.

ਜੁਧ ਕੀਯੋ ਜਦੁਬੀਰਨ ਸੋ ਉਹ ਬੀਰ ਜਬੈ ਕਰ ਮੈ ਅਸਿ ਸਾਜਿਯੋ ॥

judh keeyo jadubeeran so uh beer jabai kar mai as saajiyo |

Taking his sword in his hand, that warrior engaged the Yadavas in battle

ਮਾਰਿ ਚਮੂੰ ਸੁ ਬਿਦਾਰ ਦਈ ਕਬਿ ਰਾਮ ਕਹੈ ਬਲੁ ਸੋ ਨ੍ਰਿਪ ਗਾਜਿਯੋ ॥

maar chamoon su bidaar dee kab raam kahai bal so nrip gaajiyo |

After killing the four divisions of the army, the poet Ram says that the king began to thunder with strength

ਸੋ ਸੁਨਿ ਬੀਰ ਡਰੇ ਸਬਹੀ ਧੁਨਿ ਕਉ ਸੁਨ ਕੈ ਘਨ ਸਾਵਨ ਲਾਜਿਯੋ ॥

so sun beer ddare sabahee dhun kau sun kai ghan saavan laajiyo |

Hearing him roaring, the clouds felt shy and frightened

ਛਾਜਤ ਯੌ ਅਰਿ ਕੇ ਗਨ ਮੈ ਮ੍ਰਿਗ ਕੇ ਬਨ ਮੈ ਮਨੋ ਸਿੰਘ ਬਿਰਾਜਿਯੋ ॥੧੧੪੮॥

chhaajat yau ar ke gan mai mrig ke ban mai mano singh biraajiyo |1148|

He was looking splendid amongst the enemies like lion among the deer.1148.

ਬਹੁਰ ਕਰਵਾਰ ਸੰਭਾਰਿ ਬਿਦਾਰਿ ਦਈ ਧੁਜਨੀ ਨ੍ਰਿਪ ਕੋਟਿ ਮਰੇ ॥

bahur karavaar sanbhaar bidaar dee dhujanee nrip kott mare |

Striking the blows again, the forces were killed and many kings were killed

ਅਸਵਾਰ ਹਜਾਰ ਪਚਾਸ ਹਨੇ ਰਥ ਕਾਟਿ ਰਥੀ ਬਿਰਥੀ ਸੁ ਕਰੇ ॥

asavaar hajaar pachaas hane rath kaatt rathee birathee su kare |

Fifty thousand soldiers were killed and the Charioteers were deprived of their chariots and chopped

ਕਹੂੰ ਬਾਜ ਗਿਰੈ ਕਹੂੰ ਤਾਜ ਜਰੇ ਗਜਰਾਰ ਘਿਰੇ ਕਹੂੰ ਰਾਜ ਪਰੇ ॥

kahoon baaj girai kahoon taaj jare gajaraar ghire kahoon raaj pare |

Somewhere the horses, somewhere the elephants and somewhere the kings have fallen down

ਥਿਰੁ ਨਾਹਿ ਰਹੈ ਨ੍ਰਿਪ ਕੋ ਰਥ ਭੂਮਿ ਮਨੋ ਨਟੂਆ ਬਹੁ ਨ੍ਰਿਤ ਕਰੇ ॥੧੧੪੯॥

thir naeh rahai nrip ko rath bhoom mano nattooaa bahu nrit kare |1149|

The chariot of the king Anag Singh is not stable in the battlefield and it is running like a dancing actor.1149.

ਏਕ ਅਜਾਇਬ ਖਾ ਹਰਿ ਕੋ ਭਟ ਤਾ ਸੰਗ ਸੋ ਨ੍ਰਿਪ ਆਨ ਅਰਿਯੋ ਹੈ ॥

ek ajaaeib khaa har ko bhatt taa sang so nrip aan ariyo hai |

ਭਾਜਤ ਨਾਹਿ ਹਠੀ ਰਨ ਤੇ ਅਣਗੇਸ ਬਲੀ ਅਤਿ ਕੋਪ ਭਰਿਯੋ ਹੈ ॥

bhaajat naeh hatthee ran te anages balee at kop bhariyo hai |

There was a warrior named Ajaib Khan in the army of Krishna, he came and confronted the king Anag Singh, he did not retrace his steps from the battlefield, and greatly infuriated,

ਲੈ ਕਰਵਾਰ ਪ੍ਰਹਾਰ ਕੀਯੋ ਕਟਿਯੋ ਤਿਹ ਸੀਸ ਕਬੰਧ ਲਰਿਯੋ ਹੈ ॥

lai karavaar prahaar keeyo kattiyo tih sees kabandh lariyo hai |

He struck a blow with his sword on Ajaib Khan

ਫੇਰਿ ਗਿਰਿਯੋ ਮਾਨੋ ਆਂਧੀ ਬਹੀ ਦ੍ਰੁਮ ਦੀਰਘ ਭੂ ਪਰਿ ਟੂਟ ਪਰਿਯੋ ਹੈ ॥੧੧੫੦॥

fer giriyo maano aandhee bahee drum deeragh bhoo par ttoott pariyo hai |1150|

His head was chopped, but his headless trunk began to fight, then he fell down on the ground like a huge tree broken and fallen by raging storm.1150.

ਦੇਖਿ ਅਜਾਇਬ ਖਾਨ ਦਸਾ ਤਬ ਗੈਰਤ ਖਾ ਮਨਿ ਰੋਸ ਭਰਿਯੋ ॥

dekh ajaaeib khaan dasaa tab gairat khaa man ros bhariyo |

Seeing such a condition of Ajaib Khan, the mind of Ghairat Khan was filled with rage

ਸੁ ਧਵਾਇ ਕੈ ਸ︀ਯੰਦਨ ਜਾਇ ਪਰਿਯੋ ਅਰਿ ਬੀਰ ਹੂੰ ਤੇ ਨਹੀ ਨੈਕੁ ਡਰਿਯੋ ॥

su dhavaae kai sayandan jaae pariyo ar beer hoon te nahee naik ddariyo |

He caused his chariot to be driven and fearlessly fell upon the enemy

ਅਸਿ ਪਾਨਿ ਧਰੇ ਰਨ ਬੀਚ ਦੁਹੂੰ ਤਹ ਆਪਸ ਮੈ ਬਹੁ ਜੁਧ ਕਰਿਯੋ ॥

as paan dhare ran beech duhoon teh aapas mai bahu judh kariyo |

Both the mighty warriors fought a dreadful battle taking swords in their hands

ਮਨਿ ਯੌ ਉਪਜੀ ਉਪਮਾ ਬਨ ਮੈ ਗਜ ਸੋ ਮਦ ਕੋ ਗਜ ਆਨਿ ਅਰਿਯੋ ॥੧੧੫੧॥

man yau upajee upamaa ban mai gaj so mad ko gaj aan ariyo |1151|

They looked like tow elephants fighting with each other in the forest.1151.

ਗੈਰਤ ਖਾ ਬਰਛੀ ਗਹਿ ਕੈ ਬਰ ਸੋ ਅਰਿ ਬੀਰ ਕੀ ਓਰਿ ਚਲਾਈ ॥

gairat khaa barachhee geh kai bar so ar beer kee or chalaaee |

ਆਵਤ ਬਿਦੁਲਤਾ ਸਮ ਦੇਖ ਕੈ ਕਾਟਿ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਸੋ ਭੂਮਿ ਗਿਰਾਈ ॥

aavat bidulataa sam dekh kai kaatt kripaan so bhoom giraaee |

Holding his lance in his hand, Ghairat Khan threw it on the enemy which was intercepted and thrown on the ground by Anag Singh with his sword, moving like lightning

ਸੋ ਨ ਲਗੀ ਰਿਸ ਕੈ ਰਿਪੁ ਕੋ ਬਰਛੀ ਗਹਿ ਦੂਸਰੀ ਅਉਰ ਚਲਾਈ ॥

so na lagee ris kai rip ko barachhee geh doosaree aaur chalaaee |

ਯੌ ਉਪਮਾ ਉਪਜੀ ਜੀਯ ਮੈ ਮਾਨੋ ਛੂਟਿ ਚਲੀ ਨਭ ਤੇ ਜੁ ਹਵਾਈ ॥੧੧੫੨॥

yau upamaa upajee jeey mai maano chhoott chalee nabh te ju havaaee |1152|

That lance did not strike the enemy, but he discharged a second lance like an aerial bomb shot in the sky.1152.

ਦੂਸਰੀ ਦੇਖ ਕੈ ਸਾਗ ਬਲੀ ਨ੍ਰਿਪ ਆਵਤ ਕਾਟਿ ਕੈ ਭੂਮਿ ਗਿਰਾਈ ॥

doosaree dekh kai saag balee nrip aavat kaatt kai bhoom giraaee |

ਲੈ ਬਰਛੀ ਅਪੁਨੇ ਕਰ ਮੈ ਨ੍ਰਿਪ ਗੈਰਤ ਖਾ ਪਰ ਕੋਪਿ ਚਲਾਈ ॥

lai barachhee apune kar mai nrip gairat khaa par kop chalaaee |

The second lance was also intercepted and thrown on the ground by the king and threw his lance in great fury on Ghairat Khan,

ਲਾਗ ਗਈ ਤਿਹ ਕੇ ਮੁਖ ਮੈ ਬਹਿ ਸ੍ਰਉਨ ਚਲਿਯੋ ਉਪਮਾ ਠਹਰਾਈ ॥

laag gee tih ke mukh mai beh sraun chaliyo upamaa tthaharaaee |

Which hit him on his face

ਕੋਪ ਕੀ ਆਗ ਮਹਾ ਬਢਿ ਕੈ ਡਢ ਕੈ ਹੀਯ ਕਉ ਮਨੋ ਬਾਹਰਿ ਆਈ ॥੧੧੫੩॥

kop kee aag mahaa badt kai ddadt kai heey kau mano baahar aaee |1153|

The blood gushed out like the fire of anger moving out of the heart.1153.