ਮੋਹਣੀ ਛੰਦ ॥

mohanee chhand |

MOHANI STANZA

ਜੁਬਣਮਯ ਮੰਤੀ ਸੁ ਬਾਲੀ ॥

jubanamay mantee su baalee |

ਮੁਖ ਨੂਰੰ ਪੂਰੰ ਉਜਾਲੀ ॥

mukh nooran pooran ujaalee |

There was radiant glory on the face of that youthful woman

ਮ੍ਰਿਗ ਨੈਣੀ ਬੈਣੀ ਕੋਕਿਲਾ ॥

mrig nainee bainee kokilaa |

ਸਸਿ ਆਭਾ ਸੋਭਾ ਚੰਚਲਾ ॥੩੨੫॥

sas aabhaa sobhaa chanchalaa |325|

Her eyes were like a doe and the speech like a nightingale she was mercurial, youth and moon-faced.325.

ਘਣਿ ਮੰਝੈ ਜੈ ਹੈ ਚੰਚਾਲੀ ॥

ghan manjhai jai hai chanchaalee |

ਮ੍ਰਿਦੁਹਾਸਾ ਨਾਸਾ ਖੰਕਾਲੀ ॥

mriduhaasaa naasaa khankaalee |

Her laughter was like lightning amongst the clouds and her nostril was extremely glorious

ਚਖੁ ਚਾਰੰ ਹਾਰੰ ਕੰਠਾਯੰ ॥

chakh chaaran haaran kantthaayan |

ਮ੍ਰਿਗ ਨੈਣੀ ਬੇਣੀ ਮੰਡਾਯੰ ॥੩੨੬॥

mrig nainee benee manddaayan |326|

She was wearing. Pretty necklaces and doe-eyed one had embellished her wrist nicely.326.

ਗਜ ਗਾਮੰ ਬਾਮੰ ਸੁ ਗੈਣੀ ॥

gaj gaaman baaman su gainee |

ਮ੍ਰਿਦਹਾਸੰ ਬਾਸੰ ਬਿਧ ਬੈਣੀ ॥

mridahaasan baasan bidh bainee |

That woman of elephant-gait was like a fascinating heavenly damsel and that sweetly smiling lady uttered very sweet words

ਚਖੁ ਚਾਰੰ ਹਾਰੰ ਨਿਰਮਲਾ ॥

chakh chaaran haaran niramalaa |

ਲਖਿ ਆਭਾ ਲਜੀ ਚੰਚਲਾ ॥੩੨੭॥

lakh aabhaa lajee chanchalaa |327|

Seeing her pure diamond necklaces, the lightning was feeling shy.327.

ਦ੍ਰਿੜ ਧਰਮਾ ਕਰਮਾ ਸੁਕਰਮੰ ॥

drirr dharamaa karamaa sukaraman |

ਦੁਖ ਹਰਤਾ ਸਰਤਾ ਜਾਣੁ ਧਰਮੰ ॥

dukh harataa sarataa jaan dharaman |

She was firm in her religion and performed good actions

ਮੁਖ ਨੂਰੰ ਭੂਰੰ ਸੁ ਬਾਸਾ ॥

mukh nooran bhooran su baasaa |

ਚਖੁ ਚਾਰੀ ਬਾਰੀ ਅੰਨਾਸਾ ॥੩੨੮॥

chakh chaaree baaree anaasaa |328|

She appeared as the remover of suffering in the way as if she was a stream of piety there was brilliance on her face and her body was completely healthy.328.

ਚਖੁ ਚਾਰੰ ਬਾਰੰ ਚੰਚਾਲੀ ॥

chakh chaaran baaran chanchaalee |

ਸਤ ਧਰਮਾ ਕਰਮਾ ਸੰਚਾਲੀ ॥

sat dharamaa karamaa sanchaalee |

Dutt saw that beautiful and mercurial woman, who according to her actions was observing Sati Dharma (the conduct of truth)

ਦੁਖ ਹਰਣੀ ਦਰਣੀ ਦੁਖ ਦ੍ਵੰਦੰ ॥

dukh haranee daranee dukh dvandan |

ਪ੍ਰਿਯਾ ਭਕਤਾ ਬਕਤਾ ਹਰਿ ਛੰਦੰ ॥੩੨੯॥

priyaa bhakataa bakataa har chhandan |329|

She was the remover of suffering and was loved by his beloved she composed and uttered the poetic stanxas.329.

ਰੰਭਾ ਉਰਬਸੀਆ ਘ੍ਰਿਤਾਚੀ ॥

ranbhaa urabaseea ghritaachee |

ਅਛੈ ਮੋਹਣੀ ਆਜੇ ਰਾਚੀ ॥

achhai mohanee aaje raachee |

ਲਖਿ ਸਰਬੰ ਗਰਬੰ ਪਰਹਾਰੀ ॥

lakh saraban garaban parahaaree |

ਮੁਖਿ ਨੀਚੇ ਧਾਮੰ ਸਿਧਾਰੀ ॥੩੩੦॥

mukh neeche dhaaman sidhaaree |330|

She was fascinating like the heavenly damsels like Rambha, Urvashi, Mohinin etc. and these heavely damsels, seeing her, bowed their faces and feeling shy, they went back to their homes.330.

ਗੰਧਰਬੰ ਸਰਬੰ ਦੇਵਾਣੀ ॥

gandharaban saraban devaanee |

ਗਿਰਜਾ ਗਾਇਤ੍ਰੀ ਲੰਕਾਣੀ ॥

girajaa gaaeitree lankaanee |

ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਚੰਦ੍ਰੀ ਇੰਦ੍ਰਾਣੀ ॥

saavitree chandree indraanee |

ਲਖਿ ਲਜੀ ਸੋਭਾ ਸੂਰਜਾਣੀ ॥੩੩੧॥

lakh lajee sobhaa soorajaanee |331|

The beautiful ladies like Ganddharva women, goddesses, Girja, Gayatri, Mandoddari, Savitri, Shachi etc. seeing her glory felt shy.331.

ਨਾਗਣੀਆ ਨ੍ਰਿਤਿਆ ਜਛਾਣੀ ॥

naaganeea nritiaa jachhaanee |

ਪਾਪਾ ਪਾਵਿਤ੍ਰੀ ਪਬਾਣੀ ॥

paapaa paavitree pabaanee |

ਪਈਸਾਚ ਪ੍ਰੇਤੀ ਭੂਤੇਸੀ ॥

peesaach pretee bhootesee |

ਭਿੰਭਰੀਆ ਭਾਮਾ ਭੂਪੇਸੀ ॥੩੩੨॥

bhinbhareea bhaamaa bhoopesee |332|

The Naga-girls,, the Yaksha women, the ghost, fiends, and Gana Women all were devoid of radiance before her.332.

ਬਰ ਬਰਣੀ ਹਰਣੀ ਸਬ ਦੁਖੰ ॥

bar baranee haranee sab dukhan |

ਸੁਖ ਕਰਨੀ ਤਰੁਣੀ ਸਸਿ ਮੁਖੰ ॥

sukh karanee tarunee sas mukhan |

That comely lady was the remover of all sufferings, giver of happiness and moon-faced

ਉਰਗੀ ਗੰਧ੍ਰਬੀ ਜਛਾਨੀ ॥

auragee gandhrabee jachhaanee |

ਲੰਕੇਸੀ ਭੇਸੀ ਇੰਦ੍ਰਾਣੀ ॥੩੩੩॥

lankesee bhesee indraanee |333|

Even in the garb of Naga-girls, Gandharva-women, Yaksha-women and Indrani, she looked an extremely charming woman.333.

ਦ੍ਰਿਗ ਬਾਨੰ ਤਾਨੰ ਮਦਮਤੀ ॥

drig baanan taanan madamatee |

ਜੁਬਨ ਜਗਮਗਣੀ ਸੁਭਵੰਤੀ ॥

juban jagamaganee subhavantee |

The eyes of that intoxicated youthful woman were tightened like the arrows and she was glistening with the radiance of youth

ਉਰਿ ਧਾਰੰ ਹਾਰੰ ਬਨਿ ਮਾਲੰ ॥

aur dhaaran haaran ban maalan |

ਮੁਖਿ ਸੋਭਾ ਸਿਖਿਰੰ ਜਨ ਜ੍ਵਾਲੰ ॥੩੩੪॥

mukh sobhaa sikhiran jan jvaalan |334|

She had worn a rosary around her neck and the glory of her face seemed like the gleaming fire.334.

ਛਤਪਤ੍ਰੀ ਛਤ੍ਰੀ ਛਤ੍ਰਾਲੀ ॥

chhatapatree chhatree chhatraalee |

ਬਿਧੁ ਬੈਣੀ ਨੈਣੀ ਨ੍ਰਿਮਾਲੀ ॥

bidh bainee nainee nrimaalee |

That queen of the earth was a canopied goddess and her eyes and words were pure

ਅਸਿ ਉਪਾਸੀ ਦਾਸੀ ਨਿਰਲੇਪੰ ॥

as upaasee daasee niralepan |

ਬੁਧਿ ਖਾਨੰ ਮਾਨੰ ਸੰਛੇਪੰ ॥੩੩੫॥

budh khaanan maanan sanchhepan |335|

She was capable of alluring the demons, but she was the mine of learning and honour and lived unattached.335.

ਸੁਭ ਸੀਲੰ ਡੀਲੰ ਸੁਖ ਥਾਨੰ ॥

subh seelan ddeelan sukh thaanan |

ਮੁਖ ਹਾਸੰ ਰਾਸੰ ਨਿਰਬਾਨੰ ॥

mukh haasan raasan nirabaanan |

She was good, gentle and a lady of fine features she was giver of comfort she smiled mildly

ਪ੍ਰਿਯਾ ਭਕਤਾ ਬਕਤਾ ਹਰਿ ਨਾਮੰ ॥

priyaa bhakataa bakataa har naaman |

ਚਿਤ ਲੈਣੀ ਦੈਣੀ ਆਰਾਮੰ ॥੩੩੬॥

chit lainee dainee aaraaman |336|

She was the devotee of her beloved she remembered the Name of the Lord she was alluring and pleasing.336.

ਪ੍ਰਿਯ ਭਕਤਾ ਠਾਢੀ ਏਕੰਗੀ ॥

priy bhakataa tthaadtee ekangee |

ਰੰਗ ਏਕੈ ਰੰਗੈ ਸੋ ਰੰਗੀ ॥

rang ekai rangai so rangee |

She was the devotee of her beloved and standing alone she was dyed in only one dye

ਨਿਰ ਬਾਸਾ ਆਸਾ ਏਕਾਤੰ ॥

nir baasaa aasaa ekaatan |

ਪਤਿ ਦਾਸੀ ਭਾਸੀ ਪਰਭਾਤੰ ॥੩੩੭॥

pat daasee bhaasee parabhaatan |337|

She had no desire whatsoever and she was absorbed in the memory of her husband.337.

ਅਨਿ ਨਿੰਦ੍ਰ ਅਨਿੰਦਾ ਨਿਰਹਾਰੀ ॥

an nindr anindaa nirahaaree |

ਪ੍ਰਿਯ ਭਕਤਾ ਬਕਤਾ ਬ੍ਰਤਚਾਰੀ ॥

priy bhakataa bakataa bratachaaree |

She neither slept nor ate food she was devotee of her beloved and a vow-observing lady

ਬਾਸੰਤੀ ਟੋਡੀ ਗਉਡੀ ਹੈ ॥

baasantee ttoddee gauddee hai |

ਭੁਪਾਲੀ ਸਾਰੰਗ ਗਉਰੀ ਛੈ ॥੩੩੮॥

bhupaalee saarang gauree chhai |338|

She was beautiful like Vasanti, Todi, Gauri, Bhupali, Sarang etc.338.

ਹਿੰਡੋਲੀ ਮੇਘ ਮਲਾਰੀ ਹੈ ॥

hinddolee megh malaaree hai |

ਜੈਜਾਵੰਤੀ ਗੌਡ ਮਲਾਰੀ ਛੈ ॥

jaijaavantee gauadd malaaree chhai |

ਬੰਗਲੀਆ ਰਾਗੁ ਬਸੰਤੀ ਛੈ ॥

bangaleea raag basantee chhai |

ਬੈਰਾਰੀ ਸੋਭਾਵੰਤੀ ਹੈ ॥੩੩੯॥

bairaaree sobhaavantee hai |339|

She was glorious like Hindol, Megh, Malhar, Jaijavanti, Gaur, Basant, Bairagi etc.339.

ਸੋਰਠਿ ਸਾਰੰਗ ਬੈਰਾਰੀ ਛੈ ॥

soratth saarang bairaaree chhai |

ਪਰਜ ਕਿ ਸੁਧ ਮਲਾਰੀ ਛੈ ॥

paraj ki sudh malaaree chhai |

ਹਿੰਡੋਲੀ ਕਾਫੀ ਤੈਲੰਗੀ ॥

hinddolee kaafee tailangee |

ਭੈਰਵੀ ਦੀਪਕੀ ਸੁਭੰਗੀ ॥੩੪੦॥

bhairavee deepakee subhangee |340|

She was emotional like Sorath, Sarang, Bairai, Malhar, Hindol, Tailangi, Bhairavi and Deepak.340.

ਸਰਬੇਵੰ ਰਾਗੰ ਨਿਰਬਾਣੀ ॥

sarabevan raagan nirabaanee |

ਲਖਿ ਲੋਭੀ ਆਭਾ ਗਰਬਾਣੀ ॥

lakh lobhee aabhaa garabaanee |

She was expert in all musical modes and the beauty itself was getting allured on seeing her

ਜਉ ਕਥਉ ਸੋਭਾ ਸਰਬਾਣੰ ॥

jau kthau sobhaa sarabaanan |

ਤਉ ਬਾਢੇ ਏਕੰ ਗ੍ਰੰਥਾਣੰ ॥੩੪੧॥

tau baadte ekan granthaanan |341|

If I describe her glory of all types, then there will be an extension of another volume.341.

ਲਖਿ ਤਾਮ ਦਤੰ ਬ੍ਰਤਚਾਰੀ ॥

lakh taam datan bratachaaree |

ਸਬ ਲਗੇ ਪਾਨੰ ਜਟਧਾਰੀ ॥

sab lage paanan jattadhaaree |

That great vow-observing Dutt saw vow-observing lady and touched her feet alongwith other hermits with matted locks

ਤਨ ਮਨ ਭਰਤਾ ਕਰ ਰਸ ਭੀਨਾ ॥

tan man bharataa kar ras bheenaa |

ਚਵ ਦਸਵੋ ਤਾ ਕੌ ਗੁਰੁ ਕੀਨਾ ॥੩੪੨॥

chav dasavo taa kau gur keenaa |342|

He accepted that lady, being absorbed in the love of her husband with her body and mind, as his fourteenth Guru.342.

ਇਤਿ ਪ੍ਰਿਯ ਭਗਤ ਇਸਤ੍ਰੀ ਚਤੁਰਦਸਵਾ ਗੁਰੂ ਸਮਾਪਤੰ ॥੧੪॥

eit priy bhagat isatree chaturadasavaa guroo samaapatan |14|

End of the description of the adoption of the fully-devoted lady as his fourteenth Guru.