ਸ੍ਵੈਯਾ ਛੰਦ ॥

svaiyaa chhand |

SWAYYA STANZA

ਰੋਸ ਭਰਯੋ ਰਨ ਮੌ ਰਘੁਨਾਥ ਸੁ ਰਾਵਨ ਕੋ ਬਹੁ ਬਾਨ ਪ੍ਰਹਾਰੇ ॥

ros bharayo ran mau raghunaath su raavan ko bahu baan prahaare |

ਸ੍ਰੋਣਨ ਨੈਕ ਲਗਯੋ ਤਿਨ ਕੇ ਤਨ ਫੋਰ ਜਿਰੈ ਤਨ ਪਾਰ ਪਧਾਰੇ ॥

sronan naik lagayo tin ke tan for jirai tan paar padhaare |

On being enraged, Ram discharged many arrows on Ravana and those arrows saturated slightly with blood, penetrated through the body to the other side

ਬਾਜ ਗਜੀ ਰਥ ਰਾਜ ਰਥੀ ਰਣ ਭੂਮਿ ਗਿਰੇ ਇਹ ਭਾਤਿ ਸੰਘਾਰੇ ॥

baaj gajee rath raaj rathee ran bhoom gire ih bhaat sanghaare |

ਜਾਨੋ ਬਸੰਤ ਕੇ ਅੰਤ ਸਮੈ ਕਦਲੀ ਦਲ ਪਉਨ ਪ੍ਰਚੰਡ ਉਖਾਰੇ ॥੬੧੦॥

jaano basant ke ant samai kadalee dal paun prachandd ukhaare |610|

The elephants, horses, chariots and charioteers fell down in the battlefield after having been chopped like the trees of banana uprooted and thrown around by the violent wind at the end of spring.610.

ਧਾਇ ਪਰੇ ਕਰ ਕੋਪ ਬਨੇਚਰ ਹੈ ਤਿਨ ਕੇ ਜੀਅ ਰੋਸ ਜਗਯੋ ॥

dhaae pare kar kop banechar hai tin ke jeea ros jagayo |

ਕਿਲਕਾਰ ਪੁਕਾਰ ਪਰੇ ਚਹੂੰ ਘਾਰਣ ਛਾਡਿ ਹਠੀ ਨਹਿ ਏਕ ਭਗਯੋ ॥

kilakaar pukaar pare chahoon ghaaran chhaadd hatthee neh ek bhagayo |

The forces of monkeys also fell on the enemy, having been greatly enraged in the heart and gushed forward from all the four sides, shouting violently without retreating form its position.

ਗਹਿ ਬਾਨ ਕਮਾਨ ਗਦਾ ਬਰਛੀ ਉਤ ਤੇ ਦਲ ਰਾਵਨ ਕੋ ਉਮਗਯੋ ॥

geh baan kamaan gadaa barachhee ut te dal raavan ko umagayo |

ਭਟ ਜੂਝਿ ਅਰੂਝਿ ਗਿਰੇ ਧਰਣੀ ਦਿਜਰਾਜ ਭ੍ਰਮਯੋ ਸਿਵ ਧਯਾਨ ਡਿਗਯੋ ॥੬੧੧॥

bhatt joojh aroojh gire dharanee dijaraaj bhramayo siv dhayaan ddigayo |611|

From the other side, the army of Ravana rushed forward taking its weapons and arms like arrows, bows, maces, fell in such a way that the moon taking its course got illusioned and the contemplation of Shiva was obstructed.611.

ਜੂਝਿ ਅਰੂਝਿ ਗਿਰੇ ਭਟਵਾ ਤਨ ਘਾਇਨ ਘਾਇ ਘਨੇ ਭਿਭਰਾਨੇ ॥

joojh aroojh gire bhattavaa tan ghaaein ghaae ghane bhibharaane |

ਜੰਬੁਕ ਗਿਧ ਪਿਸਾਚ ਨਿਸਾਚਰ ਫੂਲ ਫਿਰੇ ਰਨ ਮੌ ਰਹਸਾਨੇ ॥

janbuk gidh pisaach nisaachar fool fire ran mau rahasaane |

After receiving wounds on the body, the warriors swung and began to fall and the jackals, vultures, ghosts and fiends were delighted in mind.

ਕਾਪ ਉਠੀ ਸੁ ਦਿਸਾ ਬਿਦਿਸਾ ਦਿਗਪਾਲਨ ਫੇਰ ਪ੍ਰਲੈ ਅਨੁਮਾਨੇ ॥

kaap utthee su disaa bidisaa digapaalan fer pralai anumaane |

All the directions trembled on seeing the terrible war and the digpals (supervisors and directors) guessed the arrival of doomsday

ਭੂਮਿ ਅਕਾਸ ਉਦਾਸ ਭਏ ਗਨ ਦੇਵ ਅਦੇਵ ਭ੍ਰਮੇ ਭਹਰਾਨੇ ॥੬੧੨॥

bhoom akaas udaas bhe gan dev adev bhrame bhaharaane |612|

The earth and sky became anxious and seeing the dreadfulness of the war the gods and demons were both bewildered.612.

ਰਾਵਨ ਰੋਸ ਭਰਯੋ ਰਨ ਮੋ ਰਿਸ ਸੌ ਸਰ ਓਘ ਪ੍ਰਓਘ ਪ੍ਰਹਾਰੇ ॥

raavan ros bharayo ran mo ris sau sar ogh progh prahaare |

Being highly infuriated in mind Ravana began to discharge arrows collectively and

ਭੂਮਿ ਅਕਾਸ ਦਿਸਾ ਬਿਦਿਸਾ ਸਭ ਓਰ ਰੁਕੇ ਨਹਿ ਜਾਤ ਨਿਹਾਰੇ ॥

bhoom akaas disaa bidisaa sabh or ruke neh jaat nihaare |

With his arrows the earth, sky and all directions were torn asunder

ਸ੍ਰੀ ਰਘੁਰਾਜ ਸਰਾਸਨ ਲੈ ਛਿਨ ਮੌ ਛੁਭ ਕੈ ਸਰ ਪੁੰਜ ਨਿਵਾਰੇ ॥

sree raghuraaj saraasan lai chhin mau chhubh kai sar punj nivaare |

On this side Ram was enraged for and instant and destroyed the collective discharging of all those arrows and

ਜਾਨਕ ਭਾਨ ਉਦੈ ਨਿਸ ਕਉ ਲਖਿ ਕੈ ਸਭ ਹੀ ਤਪ ਤੇਜ ਪਧਾਰੇ ॥੬੧੩॥

jaanak bhaan udai nis kau lakh kai sabh hee tap tej padhaare |613|

The darkness that had spread on account of arrows, got cleared by the spread of the sunshine again on all the four sides.613.

ਰੋਸ ਭਰੇ ਰਨ ਮੋ ਰਘੁਨਾਥ ਕਮਾਨ ਲੈ ਬਾਨ ਅਨੇਕ ਚਲਾਏ ॥

ros bhare ran mo raghunaath kamaan lai baan anek chalaae |

Filled with anger Ram discharged many arrows and

ਬਾਜ ਗਜੀ ਗਜਰਾਜ ਘਨੇ ਰਥ ਰਾਜ ਬਨੇ ਕਰਿ ਰੋਸ ਉਡਾਏ ॥

baaj gajee gajaraaj ghane rath raaj bane kar ros uddaae |

Caused the elephants, horses and charioteers to fly away

ਜੇ ਦੁਖ ਦੇਹ ਕਟੇ ਸੀਅ ਕੇ ਹਿਤ ਤੇ ਰਨ ਆਜ ਪ੍ਰਤਖ ਦਿਖਾਏ ॥

je dukh deh katte seea ke hit te ran aaj pratakh dikhaae |

The way in which the anguish of Sita could be removed and she could be set free,

ਰਾਜੀਵ ਲੋਚਨ ਰਾਮ ਕੁਮਾਰ ਘਨੋ ਰਨ ਘਾਲ ਘਨੋ ਘਰ ਘਾਏ ॥੬੧੪॥

raajeev lochan raam kumaar ghano ran ghaal ghano ghar ghaae |614|

Ram made today all such efforts and that lotus-eyed one caused the desertion of many homes with his terrible warfare.614.

ਰਾਵਨ ਰੋਸ ਭਰਯੋ ਗਰਜਯੋ ਰਨ ਮੋ ਲਹਿ ਕੈ ਸਭ ਸੈਨ ਭਜਾਨਯੋ ॥

raavan ros bharayo garajayo ran mo leh kai sabh sain bhajaanayo |

Ravana thundered in rage and causing his army to rush forward,

ਆਪ ਹੀ ਹਾਕ ਹਥਿਯਾਰ ਹਠੀ ਗਹਿ ਸ੍ਰੀ ਰਘੁਨੰਦਨ ਸੋ ਰਣ ਠਾਨਯੋ ॥

aap hee haak hathiyaar hatthee geh sree raghunandan so ran tthaanayo |

Shouting loudly and holding his weapons in his hands, he came straight towards Ram and fought with him

ਚਾਬਕ ਮਾਰ ਕੁਦਾਇ ਤੁਰੰਗਨ ਜਾਇ ਪਰਯੋ ਕਛੁ ਤ੍ਰਾਸ ਨ ਮਾਨਯੋ ॥

chaabak maar kudaae turangan jaae parayo kachh traas na maanayo |

He caused his horses to gallop fearlessly by whipping them.

ਬਾਨਨ ਤੇ ਬਿਧੁ ਬਾਹਨ ਤੇ ਮਨ ਮਾਰਤ ਕੋ ਰਥ ਛੋਰਿ ਸਿਧਾਨਯੋ ॥੬੧੫॥

baanan te bidh baahan te man maarat ko rath chhor sidhaanayo |615|

He left his chariot I order to kill Ram with his arrows and came forward.615.

ਸ੍ਰੀ ਰਘੁਨੰਦਨ ਕੀ ਭੁਜ ਕੇ ਜਬ ਛੋਰ ਸਰਾਸਨ ਬਾਨ ਉਡਾਨੇ ॥

sree raghunandan kee bhuj ke jab chhor saraasan baan uddaane |

When the arrows were discharged form the hands of Ram the earth,

ਭੂੰਮਿ ਅਕਾਸ ਪਤਾਰ ਚਹੂੰ ਚਕ ਪੂਰ ਰਹੇ ਨਹੀ ਜਾਤ ਪਛਾਨੇ ॥

bhoonm akaas pataar chahoon chak poor rahe nahee jaat pachhaane |

Sky, netherworld and four directions could hardly be recognized

ਤੋਰ ਸਨਾਹ ਸੁਬਾਹਨ ਕੇ ਤਨ ਆਹ ਕਰੀ ਨਹੀ ਪਾਰ ਪਰਾਨੇ ॥

tor sanaah subaahan ke tan aah karee nahee paar paraane |

Those arrows, piercing through the armours of warriors and killing them without the utterance of a sigh,

ਛੋਦ ਕਰੋਟਨ ਓਟਨ ਕੋਟ ਅਟਾਨਮੋ ਜਾਨਕੀ ਬਾਨ ਪਛਾਨੇ ॥੬੧੬॥

chhod karottan ottan kott attaanamo jaanakee baan pachhaane |616|

They penetrated to the other side, when the arrows fell after piercing the steel-armours, Sita realized that these arrows were discharged by Ram.616.

ਸ੍ਰੀ ਅਸੁਰਾਰਦਨ ਕੇ ਕਰ ਕੋ ਜਿਨ ਏਕ ਹੀ ਬਾਨ ਬਿਖੈ ਤਨ ਚਾਖਯੋ ॥

sree asuraaradan ke kar ko jin ek hee baan bikhai tan chaakhayo |

ਭਾਜ ਸਰਯੋ ਨ ਭਿਰਯੋ ਹਠ ਕੈ ਭਟ ਏਕ ਹੀ ਘਾਇ ਧਰਾ ਪਰ ਰਾਖਯੋ ॥

bhaaj sarayo na bhirayo hatth kai bhatt ek hee ghaae dharaa par raakhayo |

He, who was struck by arrows of Ram, that warrior could neither run away from that place nor could fight but fell dead on the ground.

ਛੇਦ ਸਨਾਹ ਸੁਬਾਹਨ ਕੋ ਸਰ ਓਟਨ ਕੋਟ ਕਰੋਟਨ ਨਾਖਯੋ ॥

chhed sanaah subaahan ko sar ottan kott karottan naakhayo |

ਸੁਆਰ ਜੁਝਾਰ ਅਪਾਰ ਹਠੀ ਰਨ ਹਾਰ ਗਿਰੇ ਧਰ ਹਾਇ ਨ ਭਾਖਯੋ ॥੬੧੭॥

suaar jujhaar apaar hatthee ran haar gire dhar haae na bhaakhayo |617|

The arrows of Ram pierced through the armour of warriors and then mighty fighters fell down on the earth without uttering a sign.617.

ਆਨ ਅਰੇ ਸੁ ਮਰੇ ਸਭ ਹੀ ਭਟ ਜੀਤ ਬਚੇ ਰਨ ਛਾਡਿ ਪਰਾਨੇ ॥

aan are su mare sabh hee bhatt jeet bache ran chhaadd paraane |

Ravana called all his warriors, but those remaining fighters fled away

ਦੇਵ ਅਦੇਵਨ ਕੇ ਜਿਤੀਯਾ ਰਨ ਕੋਟ ਹਤੇ ਕਰ ਏਕ ਨ ਜਾਨੇ ॥

dev adevan ke jiteeyaa ran kott hate kar ek na jaane |

Ravna killed millions of gods and demons, but it made no difference in the battlefield.

ਸ੍ਰੀ ਰਘੁਰਾਜ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਮ ਕੋ ਲਖ ਤੇਜ ਸੰਬੂਹ ਸਭੈ ਭਹਰਾਨੇ ॥

sree raghuraaj praakram ko lakh tej sanbooh sabhai bhaharaane |

Seeing the power of Ram the illustrious persons were perturbed and

ਓਟਨ ਕੂਦ ਕਰੋਟਨ ਫਾਧ ਸੁ ਲੰਕਹਿ ਛਾਡਿ ਬਿਲੰਕ ਸਿਧਾਨੇ ॥੬੧੮॥

ottan kood karottan faadh su lankeh chhaadd bilank sidhaane |618|

Jumping over the walls of the citadel, they ran away.618.

ਰਾਵਨ ਰੋਸ ਭਰਯੋ ਰਨ ਮੋ ਗਹਿ ਬੀਸ ਹੂੰ ਬਾਹਿ ਹਥਯਾਰ ਪ੍ਰਹਾਰੇ ॥

raavan ros bharayo ran mo geh bees hoon baeh hathayaar prahaare |

ਭੂੰਮਿ ਅਕਾਸ ਦਿਸਾ ਬਿਦਿਸਾ ਚਕਿ ਚਾਰ ਰੁਕੇ ਨਹੀ ਜਾਤ ਨਿਹਾਰੇ ॥

bhoonm akaas disaa bidisaa chak chaar ruke nahee jaat nihaare |

In great fury Ravana attacked with weapons from all the twenty arms and with his blows the earth, sky and all the four directions became invisible

ਫੋਕਨ ਤੈ ਫਲ ਤੈ ਮਧ ਤੈ ਅਧ ਤੈ ਬਧ ਕੈ ਰਣ ਮੰਡਲ ਡਾਰੇ ॥

fokan tai fal tai madh tai adh tai badh kai ran manddal ddaare |

ਛੰਤ੍ਰ ਧੁਜਾ ਬਰ ਬਾਜ ਰਥੀ ਰਥ ਕਾਟਿ ਸਭੈ ਰਘੁਰਾਜ ਉਤਾਰੇ ॥੬੧੯॥

chhantr dhujaa bar baaj rathee rath kaatt sabhai raghuraaj utaare |619|

Ram threw away the enemies from the war-arena, chopping them easily like a fruit. Ram chopped and threw all the canopies, banners, horses and charioteers belonging to Ravana.619.

ਰਾਵਨ ਚਉਪ ਚਲਯੋ ਚਪ ਕੈ ਨਿਜ ਬਾਜ ਬਿਹੀਨ ਜਬੈ ਰਥ ਜਾਨਯੋ ॥

raavan chaup chalayo chap kai nij baaj biheen jabai rath jaanayo |

ਢਾਲ ਤ੍ਰਿਸੂਲ ਗਦਾ ਬਰਛੀ ਗਹਿ ਸ੍ਰੀ ਰਘੁਨੰਦਨ ਸੋ ਰਨ ਠਾਨਯੋ ॥

dtaal trisool gadaa barachhee geh sree raghunandan so ran tthaanayo |

When Ravana saw his chariot deprived of the horses, he marched forward quickly and holding his shield, trident mace and spear in his hands he fought with Ram.

ਧਾਇ ਪਰਯੋ ਲਲਕਾਰ ਹਠੀ ਕਪ ਪੁੰਜਨ ਕੋ ਕਛੁ ਤ੍ਰਾਸ ਨ ਮਾਨਯੋ ॥

dhaae parayo lalakaar hatthee kap punjan ko kachh traas na maanayo |

The persistent Ravana, without any fear of the forces of the monkeys

ਅੰਗਦ ਆਦਿ ਹਨਵੰਤ ਤੇ ਲੈ ਭਟ ਕੋਟ ਹੁਤੇ ਕਰ ਏਕ ਨ ਜਾਨਯੋ ॥੬੨੦॥

angad aad hanavant te lai bhatt kott hute kar ek na jaanayo |620|

Moved forward fearlessly, shouting violently. There were many warriors those like Angad, Hanuman etc., but he did not fear anyone.620.

ਰਾਵਨ ਕੋ ਰਘੁਰਾਜ ਜਬੈ ਰਣ ਮੰਡਲ ਆਵਤ ਮਧਿ ਨਿਹਾਰਯੋ ॥

raavan ko raghuraaj jabai ran manddal aavat madh nihaarayo |

ਬੀਸ ਸਿਲਾ ਸਿਤ ਸਾਇਕ ਲੈ ਕਰਿ ਕੋਪੁ ਬਡੋ ਉਰ ਮਧ ਪ੍ਰਹਾਰਯੋ ॥

bees silaa sit saaeik lai kar kop baddo ur madh prahaarayo |

When the king of Raghava clan saw Ravna coming forward, he (Ram) attacked him by discharging his twenty arrows like slabs on his chest.

ਭੇਦ ਚਲੇ ਮਰਮ ਸਥਲ ਕੋ ਸਰ ਸ੍ਰੋਣ ਨਦੀ ਸਰ ਬੀਚ ਪਖਾਰਯੋ ॥

bhed chale maram sathal ko sar sron nadee sar beech pakhaarayo |

ਆਗੇ ਹੀ ਰੇਾਂਗ ਚਲਯੋ ਹਠਿ ਕੈ ਭਟ ਧਾਮ ਕੋ ਭੂਲ ਨ ਨਾਮ ਉਚਾਰਯੋ ॥੬੨੧॥

aage hee reaang chalayo hatth kai bhatt dhaam ko bhool na naam uchaarayo |621|

These arrows penetrated through his vital parts and he bathed in the stream of blood. Ravana fell down and crawled forward, he forgot even the location of his house.621.

ਰੋਸ ਭਰਯੋ ਰਨ ਮੌ ਰਘੁਨਾਥ ਸੁ ਪਾਨ ਕੇ ਬੀਚ ਸਰਾਸਨ ਲੈ ਕੈ ॥

ros bharayo ran mau raghunaath su paan ke beech saraasan lai kai |

ਪਾਚਕ ਪਾਇ ਹਟਾਇ ਦਯੋ ਤਿਹ ਬੀਸਹੂੰ ਬਾਹਿ ਬਿਨਾ ਓਹ ਕੈ ਕੈ ॥

paachak paae hattaae dayo tih beesahoon baeh binaa oeh kai kai |

Ram, the king of Raghava clan, in great fury, taking his bow in his hand and taking five steps backward, chopped all his twenty arms

ਦੈ ਦਸ ਬਾਨ ਬਿਮਾਨ ਦਸੋ ਸਿਰ ਕਾਟ ਦਏ ਸਿਵ ਲੋਕ ਪਠੈ ਕੈ ॥

dai das baan bimaan daso sir kaatt de siv lok patthai kai |

With ten arrows be chopped his ten heads for dispatching them to the abode of Shiva

ਸ੍ਰੀ ਰਘੁਰਾਜ ਬਰਯੋ ਸੀਅ ਕੋ ਬਹੁਰੋ ਜਨੁ ਜੁਧ ਸੁਯੰਬਰ ਜੈ ਕੈ ॥੬੨੨॥

sree raghuraaj barayo seea ko bahuro jan judh suyanbar jai kai |622|

After the war Ram wedded Sita again as if he had conquered her in the ceremony of Swayyamvara.622.